Black Ribbon

แบตเตอรี่กักเก็บพลังงาน มิติใหม่การบริหารระบบไฟฟ้า กฟผ. Energy 4.0

         Highlight

  •          แบตเตอรี่กักเก็บพลังงานก็เหมือนกับ Power Bank
  •          กฟผ. มุ่งพัฒนาแบตเตอรี่ 3 แห่งทั่วประเทศ ที่ แม่ฮ่องสอน ลพบุรี และชัยภูมิ
  •          ข้อดี : ทำให้การจ่ายไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนมีเสถียรภาพ และช่วยจ่ายไฟฟ้าช่วงความต้องการสูง

20170808 ART01 01

         ‘แบตเตอรี่’ ผู้ช่วยคนสำคัญของพลังงานหมุนเวียน

         ด้วยทิศทางการพัฒนาพลังงานของไทย ที่มีนโยบายส่งเสริมการใช้พลังงานหมุนเวียนเพิ่มขึ้น ประกอบกับต้นทุนการผลิตที่ถูกลง ทำให้มีการเติบโตของการใช้พลังงานพลังงานหมุนเวียน ทั้งการผลิตใช้เอง และการผลิตในระบบไฟฟ้า แต่เนื่องจากพลังงานหมุนเวียนมีข้อจำกัดที่ไม่สามารถผลิตไฟฟ้าได้ต่อเนื่องตามความต้องการไฟฟ้าตลอดเวลาทำให้ ‘ระบบกักเก็บพลังงาน’ กลายเป็น ‘กุญแจดอกสำคัญ’ ที่จะเข้ามาช่วยอุดช่องว่างดังกล่าว

20170804 ART02 02

         แบตเตอรี่ ทำอะไรได้บ้าง?

          การกักเก็บพลังงานไฟฟ้าของ กฟผ. ในอดีตถึงปัจจุบัน จะใช้โรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับ ที่ใช้พลังน้ำทำหน้าที่เป็นแหล่งพลังงานมีติดตั้งอยู่ตามเขื่อนต่างๆ ทั่วประเทศ 1,031 เมกะวัตต์ และกำลังจะติดตั้งเพิ่มขึ้นอีก 2,100 เมกะวัตต์ โรงไฟฟ้าประเภทนี้มีข้อจำกัดที่ต้องใช้พื้นที่ที่เหมาะสม และการลงทุนสูง การเข้ามาของ ‘แบตเตอรี่กักเก็บพลังงาน’ หรือ Battery Energy Storage จึงนับว่ามีความสำคัญ และสอดคล้องกับในสถานการณ์ปัจจุบันที่มีการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนมากขึ้น เพราะแบตเตอรี่ ใช้พื้นที่น้อยกว่า และสามารถติดตั้งได้ทั้งในบริเวณจุดจ่ายไฟฟ้า จุดผลิต และส่งไฟฟ้า ตามวัตถุประสงค์การใช้งานที่หลากหลาย ได้แก่

         1. ช่วยลดความผันผวนของพลังงานทดแทน และจ่ายไฟฟ้าจากพลังงานทดแทนให้เสถียร หรือที่เรียกว่า การ Smoothing

         2. เป็นแหล่งกักเก็บพลังงานในช่วงความต้องการไฟฟ้าต่ำ และจ่ายไฟฟ้าในช่วงความต้องการไฟฟ้าสูง (Energy Shifting)

         3. ช่วยควบคุม และรักษาความถี่ของไฟฟ้าให้อยู่ในเกณฑ์ (Frequency Regulation)

         4. ช่วยจัดการความหนาแน่นของระบบส่ง (Congestion Management) หรืออาจกล่าวง่ายๆ ได้ว่าช่วยบริหารจัดการสายส่งให้สามารถนำไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนไปใช้ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ

20170804 ART02 03

20170804 ART02 04

ที่มา Image courtesy of AES Energy Storage

         โครงการแบตเตอรี่ของ กฟผ.

         การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) จึงได้ศึกษา และเริ่มนำระบบกักเก็บพลังงานโดยแบตเตอรี่มาใช้ในระบบไฟฟ้า เพื่อส่งเสริมการใช้พลังงานหมุนเวียน และเสริมสร้างความมั่นคงของระบบไฟฟ้า โดยเฉพาะในจุดผลิต และส่งจ่ายไฟฟ้า ประกอบด้วย 3 โครงการ คือ

         1. โครงการติดตั้งแบตเตอรี่กักเก็บพลังงาน อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน (ได้รับการอนุมัติโครงการแล้ว) กำลังไฟฟ้า 4 เมกะวัตต์ (ความจุ 1 MWh) ที่ช่วยจ่ายไฟฟ้าเลี้ยงระบบไฟฟ้าของแม่ฮ่องสอนทั้งจังหวัดได้นาน 15 นาที

         โครงการนี้จะติดตั้งอยู่ข้างกับโครงการเซลล์แสงอาทิตย์ที่จะติดตั้งในพื้นที่เพิ่มอีก 3 เมกะวัตต์ (รวมกำลังการผลิตจากเซลล์แสงอาทิตย์ในพื้นที่ทั้งหมดเป็น 3.5 เมกะวัตต์) โดยการเลือกติดตั้งใน จ.แม่ฮ่องสอน เนื่องจากเป็นพื้นที่ที่ไม่มีสายส่งแรงสูงรองรับ ทำให้เกิดไฟตก ไฟดับบ่อยครั้ง

         นอกจากนี้ แบตเตอรี่กักเก็บพลังงานดังกล่าวจะทำงานร่วมกับระบบโครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ หรือสมาร์ทกริด ที่ กฟผ. จะใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ เข้ามาช่วยจัดการไฟฟ้าในพื้นที่ให้สามารถจ่ายไฟฟ้าได้ต่อเนื่อง และมีเสถียรภาพ ที่ประเมินว่า เมื่อแล้วเสร็จโครงการในเดือนมีนาคม 2562 จะช่วยลดเวลาในการเกิดไฟดับเหลือน้อยกว่า 500 นาที/ปี จากเดิมที่สูงถึง 2,614 นาที/ปี

         2. สถานีไฟฟ้าแรงสูงบำเหน็จณรงค์ จ.ชัยภูมิ (อยู่ระหว่างการอนุมัติโครงการ) กำลังไฟฟ้า 16 เมกะวัตต์ (ความจุ 16 MWh) 

         3. สถานีไฟฟ้าแรงสูงชัยบาดาล จ.ลพบุรี (อยู่ระหว่างการอนุมัติโครงการ) กำลังไฟฟ้า 21 เมกะวัตต์ (ความจุ 21 MWh) 

         สำหรับการติดตั้งแบตเตอรี่อีก 2 โครงการของ กฟผ. นั้น จะติดตั้งอยู่ในบริเวณของสถานีไฟฟ้าแรงสูงในภาคตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศไทย ซึ่งสาเหตุที่เลือกพื้นที่ดังกล่าวนั้น เนื่องจากว่า เป็นพื้นที่ที่มีการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนจำนวนมาก และจะเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยที่ ในปี 2563 ประเมินว่า จ.ชัยภูมิ จะมีกำลังผลิตจากพลังงานหมุนเวียน 218.2 เมกะวัตต์ ส่วน จ.ลพบุรี จะมีกำลังผลิตจากพลังงานหมุนเวียนจะอยู่ที่ 301.2 เมกะวัตต์

20170804 ART02 05

         จากแนวโน้มของราคาแบตเตอรี่ที่ลดลง และความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีที่ทำให้มี ประสิทธิภาพสูงขึ้น การนำแบตเตอรี่สำรองเข้ามาในระบบไฟฟ้า จึงนับเป็นโอกาสดี ในการส่งเสริมการใช้พลังงานหมุนเวียน และสร้างความมั่นคงในระบบไฟฟ้าของประเทศ โดยมีระดับราคาค่าไฟฟ้าที่เหมาะสม