สิ่งดีๆ ที่เกิดขึ้นที่เทพา เส้นทางสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน

         “การพัฒนาที่ยั่งยืน” คือเป้าหมายของการพัฒนาของทุกประเทศ เพราะนอกจากจะต้องดูแลไม่ให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนและสิ่งแวดล้อมในระยะยาวแล้ว ยังส่งเสริมให้ชุมชนให้มีความความเข้มแข็งทั้งด้านเศรษฐกิจและสังคมไปพร้อมๆ กัน ซึ่งในท้ายที่สุดโครงการต่างๆ ก็จะได้รับความโอบอุ้มจากชุมชน และสามารถเดินหน้าต่อไปด้วยความราบรื่น

         โมเดลการพัฒนาพื้นที่รอบโครงการโรงไฟฟ้าถ่านหินเทคโนโลยีสะอาดเทพา จ.สงขลา ก็ใช้โมเดลการพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยมุ่งเน้นที่การส่วนร่วมของชุมชน และการพัฒนาต่างๆ ที่เกิดขึ้นมาจากความต้องการ และการลงมือทำของชาวเทพาเอง ซึ่งจะเป็นหนทางที่นำไปสู่การพัฒนาพื้นที่ อ.เทพา ให้ประชาชนมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น พร้อมๆ ไปกับการมีแหล่งพลังงานไฟฟ้าที่มั่นคงในพื้นที่ภาคใต้

         เนื่องจากชุมชนชาวเทพาเป็นชุมชนเกษตรกรรมและประมง การพัฒนาที่เกิดขึ้นในพื้นที่ภาคใต้ของแดนสยามแห่งนี้จึงให้ความสำคัญต่อเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของท้องทะเล โดยการเพิ่มจำนวนสัตว์น้ำ และการวางปะการังเทียม การคืนความอุดมสมบูรณ์ให้ป่าชายเลน โดยการปลูกฝักโกงกาง การส่งเสริมอาชีพในท้องถิ่น ผ่านการติดอาวุธทางความรู้ และได้รับการสนับสนุนทางอุปกรณ์ต่างๆ เพื่อให้ชุมชนสามารถเริ่มต้นการประกอบอาชีพได้อย่างแข้มแข็ง โดยมีกิจกรรมหลักๆ ในพื้นที่ อาทิ

การเพิ่มปริมาณสัตว์น้ำในพื้นที่เทพา : มากกว่า 76,408,000 ตัว

20171012 ART01 01

         อาชีพประมงนับเป็นอาชีพที่ใช้ในการเลี้ยงชีพของชาวเทพา ซึ่งอาศัยอยู่ติดริมชายฝั่งทะเล ซึ่งที่ผ่านมาทะเล เทพามีความอุดมสมบูรณ์เป็นทุนเดิมอยู่แล้ว โดยมีทั้งพันธุ์ปลาทางเศรษฐกิจ และปูที่สามารถส่งขายสร้างรายได้

         อย่างไรก็ตาม การทำประมงนั้นจะมีช่วงระยะเวลาในการทำประมงตามช่วงเวลาที่จำกัด ซึ่งการเพิ่มปริมาณปลาในแหล่งน้ำจืด และแหล่งน้ำเค็มจึงเป็นอีกหนทางหนึ่งที่จะช่วยเพิ่มปริมาณสัตว์น้ำให้สามารถจับได้ปริมาณมากขึ้น และขยายระยะเวลานานขึ้น แนวคิดดังกล่าวเป็นแนวความคิดของชาวบ้านชาวเทพา ประกอบกับโครงการพัฒนาโรงไฟฟ้าเทพาที่มีความเห็นตรงกัน จึงได้มีการจัดให้ปล่อยพันธุ์สัตว์น้ำทุกสัปดาห์ โดยมีปริมาณสัตว์น้ำที่ปล่อยในปีนี้มากกว่า 76,000,000 ตัว

         - ปล่อยพันธุ์ปลาน้ำจืด ที่มีคุณค่าทางเศรษฐกิจ และมีผลต่อความอุดมสมบูรณ์ของผืนน้ำ อันได้แก่ ปลาตะเพียน ปลายี่สก และปลาสุลต่านไปกว่า 10 ครั้ง ในปี 2560 รวมมากกว่า 208,000 ตัว

         - ปล่อยพันธุ์สัตว์น้ำ ไม่ว่าจะเป็น ปูม้า หอยหวาน ปูดำ โดยได้ปล่อยปูม้า 73,500,000 ตัว หอยหวาน 2,600,000 ตัว และปูดำ 100,000 ตัว รวมมากกว่า 76,200,000ตัว

         การปล่อยพันธุ์สัตว์น้ำในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ซึ่งให้ชาวเทพาเป็นผู้ริเริ่มกิจกรรมขึ้นมาได้รับเสียงสะท้อนที่ดีจากชาวประมงในพื้นที่ เนื่องจากว่า สามารถจับสัตว์น้ำได้ในระยะเวลาที่นานขึ้น ยกอย่างอย่างเช่น ระยะเวลาของการจับปูม้าสามารถจับเกือบได้ตลอดทั้งปี จากเดิมที่สามารถจับได้เพียงแค่ช่วงต้นกลางจนถึงกลางปีเท่านั้น

         

การพัฒนาความอุดมสมบูรณ์ของท้องทะเล และป่าชายเลน

20171012 ART01 02

         ที่ผ่านมา อำเภอเทพาเป็นอำเภอที่ทุกคนจำเป็นต้องผ่านไปสู่ 3 จังหวัดภาคใต้ ซึ่งแท้จริงแล้ว เทพาเป็นอำเภอที่มีความน่าสนใจทั้งด้านสังคม และสิ่งแวดล้อม เพราะเป็นพื้นที่ที่มีท้องทะเลทอดยาวถึง 40 กิโลเมตร ดังนั้นแล้วจึงมีศักยภาพอย่างมากที่จะพร้อมต่อการต้อนรับผู้มาเยือนที่จะมีขึ้นในอนาคต

         เพื่อต่อยอดความอุดมสมบูรณ์ที่มีอยู่ให้มากขึ้น ชาวเทพาจึงได้รวมกลุ่มกันขึ้นเป็นกลุ่มของชาวบ้านเพื่อพัฒนาอนุรักษ์ ฟื้นฟู พัฒนาลุ่มน้ำและป่าชายเลน ให้อำเภอเทพาแผ่นดินบ้านเกิดมีความอุดมสมบูรณ์ เป็นที่อนุบาลสัตว์น้ำเป็นที่อยู่ของสัตว์น้ำ เพิ่มพูนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในพื้นที่

         สำหรับโครงการที่ชาวเทพาได้ดำเนินการเพื่อสร้างความอุดิสมบูรณ์ ยกตัวอย่างเช่น

         - ปลูกฝักโกงกาง ที่ศูนย์อนุรักษ์ลุ่มน้ำ และป่าชายเลน รวมมากกว่า 48,000 ต้น

         - ประชาชน และเยาวชนปอเนาะญานันรันบารู เกาะแลหนัง ต.ปากบาง อ.เทพา ได้ทำและนำปะการังเทียมจากลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าที่หมดอายุลงสู่ท้องทะเล เพื่อเป็นบ้านหลังใหม่ให้กับสัตว์น้ำ ทั้งหมด 400               ชุด ช่วงปี 2558-2559 ซึ่งไม่เพียงมีเป้าหมายเพื่อฟื้นฟูทะเลให้เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์น้ำ แต่ยังช่วยฝึกอาชีพช่างเชื่อมให้ชาวบ้าน พร้อมๆ กับสร้างรายได้เสริมให้อีกด้วย

20171012 ART01 03

         

การพัฒนาคุณภาพชีวิตของคน และชุมชนในพื้นที่

20171012 ART01 04

         หลักการพัฒนาอำเภอเทพา และประชาชนในพื้นที่ของโครงการพัฒนาโรงไฟฟ้าเทพาใช้หลัก 3 ต. ได้แก่ ตั้งต้น เติมเต็ม และต่อยอด ในการพัฒนาทุกๆ ด้าน รวมไปถึงการพัฒนาคุณภาพชีวิต และอาชีพของคนในชุมชน โดยการพัฒนาอาชีพจะดูที่ศักยภาพของทรัพยากร และความต้องการของประชาชนในพื้นที่เป็นหลัก

         การพัฒนาคุณภาพชีวิตนี้เป็นไปทั้งเพื่อเพิ่มรายได้หลัก และสร้างรายได้เสริมให้ชาวบ้าน ซึ่งในปัจจุบัน กลุ่มอาชีพต่างๆ บางกลุ่มเพิ่งเริ่มตั้งต้นขึ้นเพื่อตอบโจทย์ความต้องการ และศักยภาพของพื้นที่ที่ยังมีอยู่ เช่น กลุ่มเบเกอรี่บ้านตาแปด ม.5 ต.ปากบาง อ.เทพา และกลุ่มกระเป๋า หมู่ 7 ต.เทพา อ.เทพา

         ในขณะที่ หลายกลุ่มอาชีพเป็นกลุ่มอาชีพที่มีอยู่แล้ว แต่จากการร่วมมือระหว่างชาวบ้าน และโครงการพัฒนาโรงไฟฟ้าเทพา ได้ช่วยทำให้การทำอาชีพของชาวบ้านแข็งแรงมากขึ้น ทั้งในแง่ของความรู้ในการประกอบอาชีพ รวมไปถึงการสนับสนุนในการหาตลาดใหม่ให้ชาวบ้านในการขายสินค้า ได้แก่

         - กลุ่มน้ำมันมะพร้าวสกัดเย็น ม.5 ต.ปากบาง อ.เทพา

         - กลุ่มเพาะเห็ดบ้านนาเกาะ ม.4 ต.ปากบาง อ.เทพา

         - กลุ่มขนมไทย และเบอเกอรี่ ม.1 ต.สะกอม

         - กลุ่มเลี้ยงปลากะพงในกระชัง ม.8 บ้านคลองควาย ต.ปากบาง

         - กลุ่มตัดเย็บพรุหมาก ม.3 บ้านพรุ ต.เทพา

         นอกจากนี้แล้ว ทางโครงการพัฒนาโรงไฟฟ้าเทพายังรับซื้อฝักโกงกางจากชุมชนในเทพาถึงเกือบ 140,000 ต้น เพื่อสนับสนุนให้พื้นที่เทพามีการปลูกต้นโกงกางเพื่อความอุดมสมบูรณ์ของพื้นที่ รวมถึงเป็นรายได้อีกทางหนึ่งให้กับชาวบ้าน

         

การให้ความรู้และการศึกษาแก่เยาวชน

         แม้ว่าการพัฒนาทางเศรษฐกิจ และสังคมจะก้าวหน้าไปมากเพียงใด แต่เมล็ดพันธุ์ที่จะเติบโตขึ้นไปในการปกป้องแผ่นดินเทพาในอนาคต คือ เมล็ดพันธุ์เยาวชน การให้ความรู้ทั้งศาสตร์ และศิลป์ จะส่งผลให้เด็กๆ เหล่านี้ไม่เพียงแต่มีอาวุธทางความรู้แล้ว ยังมีความอ่อนโยนทางด้านความคิด และมีจิตใจที่เผื่อแผ่ต่อบุคคลรอบข้าง ทางโครงการพัฒนาโรงไฟฟ้าเทพาจึงได้จัดกิจกรรมโครงการสื่อสารผ่านศิลปะ ตามโรงเรียนต่างๆ ในอำเภอเทพา ในช่วงปี 2559-2560 โดยได้ให้ความรู้ทางศิลปะแก่เด็กๆ ในเทพาเกือบ 600 ชีวิต

         กิจกรรมการปล่อยพันธุ์สัตว์น้ำ การส่งเสริมอาชีพในชุมชน และกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อม มิได้เพียงมุ่งหวังผลลัพธ์ให้เกิดความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศ หรือผลประโยชน์ด้านเศรษฐกิจกลับมายังชุมชนเท่านั้น แต่ยังมุ่งหวังให้เกิดความร่วมมือ ร่วมใจ และความสัมพันธ์อันดีระหว่างคนในชุมชนอำเภอเทพา และ กฟผ. เพื่อร่วมกันพัฒนาบ้านเกิด ‘เทพา’ ให้เข้มแข็ง และยั่งยืนต่อไป