โครงการโรงไฟฟ้าลำตะคองชลภาวัฒนา (เครื่องที่ 3-4)

ความเป็นมา

         คณะรัฐมนตรี (ครม.) เห็นชอบให้การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ดำเนินโครงการโรงไฟฟ้าพลังน้ำลำตะคองแบบสูบกลับ (เครื่องที่ 1-4) เมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2537 เพื่อกอสร้างโรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับ ผลิตพลังงานไฟฟ้าเสริมระบบในช่วงความต้องการไฟฟ้าสูงสุด ที่ตั้งโครงการ ณ บริเวณเส้นแบ่งเขตระหว่างอำเภอสีคิ้วและอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา แบ่งการดำเนินงานเป็น 2 ระยะ มีกำลังผลิตรวมทั้งสิ้น 1,000 เมกะวัตต์ ดังนี้

ระยะที่ 1

         โครงการโรงไฟฟ้าพลังน้ำลำตะคองแบบสูบกลับ เครื่องที่ 1-2 ดำเนินการก่อสร้างงานโยธาทั้งหมดสำหรับผลิตไฟฟ้าขนาด 1,000 เมกะวัตต์ (4x250 เมกะวัตต์) อาทิ อ่างพักน้ำตอนบน อุโมงค์ส่งน้ำเข้าโรงไฟฟ้า โรงไฟฟ้าใต้ดิน อุโมงค์ระบายท้ายน้ำ รวมทั้งติดตั้งอุปกรณ์เครื่องกำเนิดไฟฟ้าแบบสูบกลับเครื่องที่ 1-2 (2x250 เมกะวัตต์) ได้ก่อสร้างแล้วเสร็จ และขนานเครื่องเข้าระบบในเดือนมิถุนายน 2547

ระยะที่ 2

         โครงการโรงไฟฟ้าลำตะคองชลภาวัฒนาเครื่องที่ 3-4 ครม. ได้มีมติเมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2556 อนุมัติให้ กฟผ. ดำเนินโครงการโรงไฟฟ้าลำตะคองชลภาวัฒนา เครื่องที่ 3-4 ต่อเนื่องจาก ระยะที่ 1 ตามที่กระทรวงพลังงาน (พน.) เสนอโดยใช้กรอบวงเงินงบประมาณเดิมที่เคยอนุมัติไว้คือ 6,460 ล้านบาท และบรรจุในแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้า ปี 2553 -2573 (PDP 2010)

ระยะเวลาดำเนินการ

         เริ่มดำเนินการตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2557 ถึงเดือนพฤศจิกายน 2561

รายละเอียดโครงการ

         เป็นงานติดตั้งอุปกรณ์เครื่องกำเนิดไฟฟ้าเครื่องที่ 3-4 จำนวน 2 เครื่อง ประกอบด้วยงานติดตั้งวาล์วประตูน้ำ (Inlet Valve) ของท่อส่งน้ำเข้าโรงไฟฟ้าเครื่องที่ 3-4 งานก่อสร้างโยธาอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง และงานติดตั้งอุปกรณ์ลานไกไฟฟ้า ขนาด 230 kV Switchyard เป็นต้น

โรงไฟฟ้าใต้ดิน (Underground Powerhouse)

          โรงไฟฟ้าตั้งอยู่ลึกจากผิวดินประมาณ 350 เมตร มีขนาดกว้าง 23 เมตร ยาว 175 เมตร สูง 47 เมตร ภายในโรงไฟฟ้าติดตั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้าขนาด 250 เมกะวัตต์ จำนวน 4 เครื่อง

lamtakong34 project 01

lamtakong34 project 01

อ่างพักน้ำตอนบน (Upper Pond)

         อ่างเก็บน้ำเป็นแบบหินถมดาดด้วยยางมะตอย และปูทับด้วยแผ่นพลาสติกความหนาแน่นสูง (HDPE) เพื่อป้องกันน้ำซึมออกจากอ่าง สามารถเก็บน้ำไดH 10.3 ล้านลูกบาศก์เมตร พื้นที่ผิวน้ำ 0.34 ตารางกิโลเมตร

lamtakong34 project 01

อุโมงค์ส่งน้ำเข้าโรงไฟฟ้า (Inclined Penstock)

         อุโมงค์ส่งน้ำเชื่อมระหว่างอ่างเก็บน้ำตอนบน และโรงไฟฟ้าใต้ดิน จำนวน 2 ท่อ เป็นแนวลาดเอียง 48 องศา ชนิดคอนกรีตดาดผิวเหล็ก เส้นผ่าศูนย์กลางภายใน 2.40 - 6.00 เมตร ความยาว 651 เมตร

อุโมงค์ระบายท้ายน้ำ (Tailrace Tunnel)

         อุโมงค์คอนกรีตเสริมเหล็ก ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางภายใน 4.40 - 6.80 เมตร ความยาว 1,430 เมตร จำนวน 2 ท่อ เพื่อระบายน้ำที่ออกจากโรงไฟฟ้าใต้ดินลงสู่อ่างเก็บน้ำลำตะคอง

         อาคารระบายท้ายน้ำเป็นโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก ประกอบด้วยบานประตูควบคุมน้ำ ประเภท Slide Gate ขนาดกว้าง 5.35 เมตร สูง 6.80 เมตร จำนวน 2 บาน

การพัฒนาชุมชนและสิ่งแวดล้อม

         การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ได้ส่งเสริมคุณภาพชีวิตให้ราษฎรบ้านเขายายเที่ยงให้มีระบบสาธารณูปโภค จัดตั้งสหกรณ์การเกษตรเขายายเที่ยง จำกัด จัดตั้งศูนย์ส่งเสริมอาชีพสาธิตการประกอบอาชีพ ตลอดจนการทำแปลงสาธิตการเกษตรแบบพึ่งพาตนเองตามแนวเศรษฐกิจแบบเพียงพอ ร่วมกับกรมประมงอนุรักษ์และพัฒนาทรัพยากรประมงอย่างถูกวิธี รวมทั้งการเพิ่มผลผลิตสัตว์น้ำด้วยการปล่อยพันธุ์ปลาและกุ้งลงในอ่างเก็บน้ำลำตะคอง จัดสรรที่ดินทำกินให้แก่ราษฎรที่ได้รับผลกระทบรายละ 3.5 ไร่ รวมทั้งฟื้นฟูและพัฒนาสภาพพื้นดินบริเวณอ่างเก็บน้ำลำตะคองซึ่งเกิดจากการขุดเจาะอุโมงค์และโรงไฟฟ้าใต้ดินแล้วนำมาถมบริเวณดังกล่าวให้เป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ

ผลประโยชน์ที่ได้รับ

  • 1. เพิ่มกำลังผลิตให้กับระบบไฟฟ้าในช่วงความต้องการใช้ไฟฟ้าสูงสุดของแต่ละวันได้ สูงถึง 1,000 เมกะวัตต์ (จำนวน 4 เครื่อง) สามารถผลิตพลังงานไฟฟ้าได้ประมาณ 1,635 ล้านกิโลวัตต์-ชั่วโมงต่อปี (จำนวน 4 เครื่อง)
  • 2. เป็นโรงไฟฟ้าพลังน้ำที่มีกำลังผลิตสูง แต่ใช้พื้นที่ในการก่อสร้างเพียง 2 ตารางกิโลเมตร และมีโรงไฟฟ้าอยู่ใต้ดิน
  • 3. เป็นการใช้ทรัพยากรน้ำอย่างคุ้มค่า เนื่องจากมีการหมุนเวียนของปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำลำตะคอง และอ่างพักน้ำตอนบนโดยไม่สูญหายไปไหน
  • 4. เพิ่มความมั่นคงของระบบไฟฟ้าในบริเวณภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และบริเวณใกล้เคียงอันเป็นปัจจัยสำคัญในการช่วยพัฒนาอุตสาหกรรมในภูมิภาคนี้
  • 5. ไม่ก่อให้เกิดมลภาวะต่อสิ่งแวดล้อม เนื่องจากเป็นพลังงานหมุนเวียนสะอาด
  • 6. มีราคาค่าพลังงานไฟฟ้าต่อหน่วยต่ำเมื่อเปรียบเทียบกับพลังงานไฟฟ้าที่ผลิตจากแหล่งพลังงานอื่นๆ
  • 7. เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญแห่งหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา