โรงไฟฟ้าบ้านขุนกลาง

          ทางภาคใต้มีโรงไฟฟ้าสันติที่ได้ชื่อว่าเป็นโรงไฟฟ้าใต้ภูเขาแห่งแรกของประเทศไทย  หากย้อนขึ้นไปทางภาคเหนือจะพบ  โรงไฟฟ้าบ้านขุนกลาง  ที่การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยได้สร้างไว้บนดอยอินทนนท์  ยอดเขาสูงเสียดฟ้า  ซึ่งสูงที่สุดในประเทศและมีอากาศเย็นตลอดปี

ลักษณะทั่วไป

          โรงไฟฟ้าบ้านขุนกลาง  ตั้งอยู่บนดอยอินทนนท์  เขตตำบลบ้านหลวง  อำเภอจอมทอง  จังหวัดเชียงใหม่  เป็นโรงไฟฟ้าขนาดเล็ก  สร้างขึ้นตามโครงการพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว  เพื่อจะนำพลังงานน้ำในบริเวณน้ำตกสิริภูมิ  ซึ่งอยู่ในบริเวณหมู่บ้านขุนกลาง  มาพัฒนาให้เกิดประโยชน์ในการผลิตกระแสไฟฟ้าทั้งนี้เพื่อให้สอดคล้องกับการพัฒนาในด้านอื่นๆ  ของโครงการหลวงอินทนนท์  ในอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์

          การก่อสร้างไฟฟ้าบ้านขุนกลาง  เริ่มเมื่อปี  พ.ศ.2525  แล้วเสร็จ  ปี  พ.ศ.2527   ภายในโรงไฟฟ้าติดตั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้า  จำนวน  2  ชุด  ขนาดกำลังผลิตชุดละ  90  กิโลวัตต์  รวมกำลังผลิต  180  กิโลวัตต์  ให้พลังงานไฟฟ้า  700,000 กิโลวัตต์ - ชั่วโมงต่อปี  สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ  สยามบรมราชกุมารี  ได้เสร็จพระราชดำเนินไปทรงประกอบพิธีเปิดโรงไฟฟ้าบ้านขุนกลางเมื่อวันที่  1  กุมภาพันธ์  พ.ศ.  2527

ประโยชน์

          1.  โรงไฟฟ้าบ้านขุนกลางนอกจากจะสร้างขึ้นตามพระราชดำริเพื่อพัฒนาพลังน้ำอันเป็นทรัพยากรธรรมชาติให้เกิดประโยชน์อย่างคุ้นค่า  กับทั้งยังช่วยพัฒนาไทยภูเขาที่อาศัยในบริเวณดังกล่าวให้มีความเป็นอยู่ดีขึ้น  ซึ่งจะส่งผลไปถึงระบบเศรษฐกิจและสังคมของประเทศโดยส่วนรวม

          2.  โรงไฟฟ้าแห่งนี้ได้อำนวยประโยชน์ด้านพลังงานไฟฟ้าแก่ราษฎร  หมู่บ้านขุนกลาง  ซึ่งประกอบด้วยบ้านเรือนราษฎรชาวไทยภูเขา  บ้านพักเจ้าหน้าที่ปฏิบัติงานโครงการตามพระราชดำริวนอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ศูนย์ควบคุมและรายงานดอยอินทนนท์ของทหารอากาศ  หมู่บ้านจอมทอง  โรงเรียนโรงเพาะชำ  ฯลฯ

เนื่องจากโรงไฟฟ้าบ้านขุนกลางมีขนาดกำลังผลิตสูงกว่าความต้องการใช้ไฟฟ้าในหมู่บ้านขุนกลางและบริเวณใกล้เคียงดังกล่าว  กระแสไฟฟ้าที่ผลิตได้ในส่วนที่เหลือใช้ในหมู่บ้านสามารถจำหน่ายให้แก่ไฟฟ้าส่วนภูมิภาคได้การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยจึงได้เชื่อมโยงระบบส่งของโรงไฟฟ้าบ้านขุนกลางเข้ากับระบบจำหน่ายของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค  ซึ่งทำให้ระบบการผลิตของโรงไฟฟ้าบ้านขุนกลางมีความมั่นคงยิ่งขึ้น  เป็นผลให้ราษฎรได้มีกระแสไฟฟ้าใช้อย่างสม่ำเสมอตลอดทั้งปี เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีบรรยากาศเป็นธรรมชาติงดงามแปลกตาประกอบด้วยความหนาวเย็นของอากาศบนยอดดอย  เป็นที่ดึงดูดความสนใจของนักท่องเที่ยว

สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง

ระหว่างทางขึ้นดอยอินทนนท์ จะผ่านสถานที่ท่องเที่ยวหลายแห่งได้แก่

-  วัดพระธาตุศรีจอมทอง  อยู่บนสอยเชียงใหม่-สอด  เป็นวัดเก่าแก่อายุประมาณ  500 ปีเศษ

-  น้ำตกแม่กลาง  อยู่ในอำเภอจอมทองห่างจากเชียงใหม่  67  กิโลเมตร  เป็นน้ำตกขนาดใหญ่สูงประมาณ  100  เมตร

-  อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์  เป็นยอดเขาสูงสุดในประเทศไทยเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่มีทัศนียภาพงดงามมากแห่งหนึ่ง

-  ถ้ำบริจินดา  อยู่ทางขวามือก่อนถึงทางแยกขึ้นดอยอินทนนท์  1  กิโลเมตร  ภายในถ้ำมีหินงอกหินย้อยสวยงามมาก

-  น้ำตกวชิรธาร  อยู่กิโลเมตรที่  21  ตามทางขึ้นดอยอินทนนท์มีน้ำตกลงมาจากหน้าผาสูงถึง  70  เมตร

-  น้ำตกแม่ยะ  อยู่ในเขตอำเภอจอมทอง  ก่อนถึงวัดพระธาตุศรีจอมทองจะมีทางแยกขวามือไปน้ำตกแม่ยะประมาณ  12  กิโลเมตร  เป็นน้ำตกขนาดใหญ่และสวยงามมาก

-  กุหลาบพันปี  บนยอดดอยอินทนนท์

-  ชาวไทยภูเขาเผาต่างๆ  ที่แต่งกายหลากสี  ซึ่งมีบ้านเรือนอาศัยอยู่ตามสองข้างทางมีอาชีพทำไร่นาและไม้ดอยบนพื้นไหล่เขาที่สวยงาม

เส้นทางเดินทาง

          จากตัวเมืองเชียงใหม่ท่านขับรถไปตามเส้นทางเชียงใหม่-จอมทองประมาณ  57  กิโลเมตร  เลี้ยวขวาเข้าสู่ทางหลวงสายอำเภอจอมทอง-ดอยอินทนนท์  ระหว่างทางขึ้นดอยอินทนนท์จะคดเคี้ยวและลาดชัน  ยานพาหนะที่ใช้ควรมีสภาพดีและบรรทุกไม่หนักเกินไป  (เฉพาะรถบรรทุกผู้โดยสารขนาดกลางไม่เกิน  20  ที่นั่ง)  ก่อนถึงยอดดอยอินทนนท์ประมาณ  18  กิโลเมตร  มีทางแยกเลี้ยวขวาเข้าสู่โรงไฟฟ้าบ้านขุนกลาง  อีกประมาณ  1.5  กิโลเมตร  ท่านจะเห็นโรงไฟฟ้าบ้านขุนกลางซึ่งตั้งอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์  เป็นพื้นที่ส่วนหนึ่งของศูนย์พัฒนาเกษตรดอยอินทนนท์  (โครงการหลวงอินทนนท์)

          สำหรับผู้ที่ไม่ต้องการพักแรม  จะต้องเดินทางไปเช้าเย็นกลับได้โดยนั่งรถยนต์จากจังหวัดเชียงใหม่ถึงบ้านขุนกลางใช้เวลาประมาณ  2  ชั่วโมง  จากบ้านขุนกลางขึ้นดอยอินทนนท์ใช้เวลาประมาณ  1  ชั่วโมง  รวมเวลาไปกลับ  6  ชั่วโมง  ไม่รวมเวลาแวะชมสถานที่ท่องเที่ยวต่างๆตามรายทาง

ติดต่อที่พักแรม

          โรงไฟฟ้าบ้านขุนกลางมีอาคารบ้านพักรวม  3  หลังมีชื่อเรียกอย่างไพเราะได้แก่  บ้านมรกต  บ้านทับทิมและบ้านบุษราคัม  ผู้ที่จะไปดูงานหรือเยี่ยมชมที่โรงไฟฟ้าบ้านขุนกลางติดต่อจองบ้านพักได้ที่ผู้อำนวยการเขต  4  ซึ่งอยู่ในบริเวณที่เขื่อนภูมิพล  จังหวัดตากสำหรับเรื่องอาหารการกินควรเตรียมขึ้นไปให้พร้อม  เพราะที่นั่นไม่มีร้านอาหารหรือร้านขายของที่ระลึกระเกะระกะเหมือนที่อื่น

          นอกจากนี้ยังมีบ้านพักของโครงการหลวงอินทนนท์ซึ่งอยู่ใกล้ๆกับโรงไฟฟ้าบ้านขุนกลาง  เป็นอาคารไม้  2  ชั้น  หลังคาไม้เผ่าแบบชาวไทยภูเขา  พักได้ไม่เกิน  20  คน  ตั้งอยู่ในทำเลที่เหมาะสมมองเห็นน้ำตกสิริภูมิและทัศนีภาพบริเวณบ้านขุนกลางได้โดยรอบ  อีกทั้งยังได้ชื่นชมกับสวนไม้ดอกเมืองหนาวหลายหลากสีงดงามยิ่ง  ติดต่อขอจองที่พักได้ที่โครงการหลวงอินทนนท์  ถนนซุปเปอร์ไฮเวย์ใกล้พิพิธภัณฑ์จังหวัดเชียงใหม่

          ยังมีบ้านพักรับรองอีกแห่งหนึ่งที่ขอแนะนำ  คือ  บ้านพักของอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์  อยู่บริเวณใกล้หมู่บ้านขุนกลาง  เข้าทางเดียวกับโรงไฟฟ้าบ้านขุนกลางมีจำนวน  6  หลัง  แต่ละหลังมี  1-3  ห้องนอน  พักได้  4-20  คน  และยังมีบ้านพักพิเศษสำหรับข้าราชการอีก  6  ห้องนอน  พักได้ประมาณ  30  คน  ติดต่อสอบถามรายละเอียดได้ที่สำนักงานที่ทำการหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์  ติดกับน้ำตกแม่กลาง  อำเภอจอมทอง  หรือที่กองอุทยานแห่งชาติ  กรมป่าไม้  บางเขนกรุงเทพฯ  โทร. 0-2576-4842 , 0-2576-0529

สรุป

          โรงไฟฟ้าบ้านขุนกลาง  แม้จะเป็นโรงไฟฟ้าพลังงานน้ำขนาดเล็ก  แต่ได้มีส่วนช่วยพัฒนาระบบเศรษฐกิจและสังคมของส่วนรวมได้เป็นอย่างดี  นอกจากนี้ยังเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีบรรยากาศสวยงาม  ประกอบด้วยสภาพป่าธรรมชาติที่แปลกตาบนยอดดอยสูงเสียดฟ้าที่อบอวลด้วยละอองไอหนาวเย็นและยังได้ชื่นตาชื่นใจกับไม้ดอกไม้ผลเมืองหนาวที่งามสวยสะพรั่ง  ละลานตาไปทั่วขุนเขา  สิ่งเหล่านี้คือความประทับใจที่ท่านจะได้รับอย่างเต็มอิ่มเมื่อไปเยือนบ้านขุนกลาง