วงเสวนา “คนไทยกลัวอะไร ถ้ามีโรงไฟฟ้าถ่านหิน” ภาครัฐยอมรับปัญหาในอดีต ทำให้คนไทยกลัวถ่านหิน แต่เทคโนโลยีดีปัจจุบันได้พัฒนาจนปัญหาหมดไปแล้ว นักวิชาการสิ่งแวดล้อม ยังห่วงอุบัติเหตุการขนส่งถ่านหิน ต้องการเห็นมาตรการที่เป็นรูปธรรม ด้านผู้นำชุมชนในพื้นที่เชื่อว่า การมีโรงไฟฟ้าจะทำให้ท้องถิ่นมีการพัฒนาดีขึ้น ขณะที่ผู้ประกอบการท่องเที่ยวยังเห็นต่าง ยกประเด็นโลกร้อนและนักท่องเที่ยวต่างชาติไม่ยอมรับ

20150924-M02-01

          สมาคมผู้สื่อข่าวเศรษฐกิจ จัดเสวนาเรื่อง “คนไทยกลัวอะไร ถ้ามีโรงไฟฟ้าถ่านหิน” วันที่ 23 กันยายน 2558 เวลา 08.30 – 12.00 น. ณ ห้องประชุมสมาคมผู้สื่อข่าวเศรษฐกิจ ตึกช้าง ผู้เข้าร่วมเสวนา ประกอบด้วย ดร.ทวารัฐ สูตะบุตร ผู้อำนวยการสำนักนโยบายและแผนพลังงาน กระทรวงพลังงาน นายสุนชัย คำนูณเศรษฐ์ ผู้ว่าการการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย อาจารย์สวาสดิ์ เถาว์กลอย กรรมการอิสลามแห่งประเทศไทยและกรรมการอิสลาม จ.กระบี่ ผศ.ดร.ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ อดีตสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติและรองคณบดีคณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และนายธีรพจน์ กษิรวัฒน์ นายกสมาคมธุรกิจการท่องเที่ยวเกาะลันตา ดำเนินรายการโดย น.ส.สร้อยฟ้า โอสุคนธ์ทิพย์ มีสื่อมวลชนเข้าร่วมการเสวนาเต็มห้องประชุมประมาณ 60 คน


พลังงานชี้เสี่ยงสูงพึ่งก๊าซมากเกินไป

20150924-M02-02

          ดร.ทวารัฐ สูตะบุตร กล่าวยอมรับว่า สังคมไทยอาจยังมีความกลัวภาพเก่าๆ ของโรงไฟฟ้าแม่เมาะ ซึ่ง แม่เมาะในภาพที่ทุกคนกลัวได้กลายเป็นอดีต เทคโนโลยีปัจจุบันมีการพัฒนาไปแล้ว และเรามีวิธีการจัดการที่ทำให้บทเรียนเก่าๆ จะไม่กลับมาอีก Ultimate goal หรือเป้าหมายสูงในด้านพลังงานที่ประเทศไทยจะต้องไปให้ถึง คือ การมีความมั่นคงด้านพลังงาน ซึ่งความเสี่ยงของสถานการณ์พลังงานที่เรากำลังเผชิญ คือ เราใช้ก๊าซธรรมชาติผลิตไฟฟ้ามากเกินไป แหล่งก๊าซภายในประเทศจะเริ่มลดลงเรื่อยๆ ภายใน 5 ปี “เมื่อโรงไฟฟ้าถ่านหินขึ้นไม่ได้ เราก็เปลี่ยนมาใช้ก๊าซแทน เราสะสมสิ่งเหล่านี้มาเป็นระยะเวลาร่วม 10 ปีโดยที่ไม่รู้ตัว”

          การผลิตพลังงานทดแทน เรามีแผนเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 9 เป็นร้อยละ 21 แต่การมีพลังงานหมุนเวียนมากๆ จะต้องมีโรงไฟฟ้าหลักมาช่วยค้ำระบบด้วย สำหรับการพึ่งพาก๊าซจากประเทศเพื่อนบ้านอย่างเมียนมาร์ ปัจจุบันประเทศเมียนมาร์ มีความต้องการที่จะพัฒนาประเทศในทางเศรษฐกิจเช่นเดียวกับไทย จึงเป็นเรื่องยากสำหรับการเจรจาขอซื้อก๊าซจากเมียนมาร์เพิ่มขึ้น ส่วนการนำเข้า LNG ยังมีความเสี่ยงในเรื่องราคาที่มีความผันผวน บางช่วงมีราคาสูงมาก

20150924-M02-03

          “อยากให้คนไทยเปิดใจให้กว้างและมองย้อนไปถึงเหตุการณ์ในอดีต เช่น เรื่องการสร้างท่อก๊าซไทย-เมียนมาร์ หรือท่อก๊าซไทย- มาเลเซีย ว่าในอดีตก็มีผู้คัดค้าน ซึ่งถ้าวันนั้นเราสร้างไม่ได้จะส่งผลกระทบอะไรบ้างมาจนถึงทุกวันนี้ กรณีโรงไฟฟ้าถ่านหินกระบี่ก็เช่นกัน ถ้าเราดำเนินการตาม PDP ไม่ได้ ก็เท่ากับว่า อันดามันจะขาดเส้นเลือดหล่อเลี้ยงเศรษฐกิจ ข้อมูลในแผน PDP มีการศึกษาและวิเคราะห์มาอย่างรอบด้านและละเอียดแล้ว อยากให้คนไทยศึกษาและนำมาวิเคราะห์ถึงความจำเป็น”


ทั่วโลกยังใช้ถ่านหินอยู่

20150924-M02-04

          นายสุนชัย คำนูณเศรษฐ์ กล่าวว่า การรับรู้ของคนไทยในเรื่องถ่านหิน คือ แม่เมาะ แต่คนไทยยังมีความเข้าใจไม่ตรงกันในเรื่องของถ่านหิน เราควรทำความรู้จักถ่านหินก่อนว่าเกิดจากอะไร สำหรับประเทศไทย เรามีถ่านหินลิกไนต์ ซึ่งเป็นถ่านหินที่คุณภาพไม่ดี มีองค์ประกอบของซัลเฟอร์ไดออกไซด์สูงถึงร้อยละ 3 แต่มีการพัฒนาเทคโนโลยีอยู่ตลอดเวลา จนกล้าพูดได้ว่า เราสามารถควบคุมได้มาตรฐานได้ดีไม่แพ้ใครในโลก

          แต่สิ่งที่ทำให้คนไทยยังกลัวและกังวลกับโรงไฟฟ้าถ่านหิน คือเรื่องของข้อมูลข่าวสารในปัจจุบันดูเหมือนว่า จะมีคนบางกลุ่มพยายามทำให้คนไทยกลัวโรงไฟฟ้าถ่านหินด้วยข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง หรือข้อมูลที่เกินจริง เช่น การคำนวณผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมของ NGO ที่ไม่เป็นไปตามหลักการทางวิทยาศาสตร์ที่ถูกต้อง และบางครั้งมีการบิดเบือนทำให้เกิดความเข้าใจผิด กฟผ. ไม่เคยบอกกับสังคมว่า โรงไฟฟ้าถ่านหินเป็นสิ่งสะอาดร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่เราบอกว่า มีเทคโนโลยีที่ช่วยควบคุมให้ดีกว่ามาตรฐานได้ถึง 3 เท่าตัว เช่นเดียวกับข้อมูลที่บอกว่า โลกกำลังเลิกใช้ถ่านหินเป็นข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง

20150924-M02-05

          “ต่างประเทศ ไม่ว่าจะเป็นประเทศเพื่อนบ้าน เยอรมัน แคนาดา หรือญี่ปุ่น ก็มีแผนสร้างโรงไฟฟ้าถ่านหินทั้งสิ้น การที่มีการนำเสนอข้อมูลว่า ประเทศเหล่านี้ยกเลิกการใช้โรงไฟฟ้าถ่านหินแล้ว ถือเป็นข้อมูลที่ไม่ครบถ้วน เช่น แคนาดา มีการยกเลิกการใช้โรงไฟฟ้าถ่านหินที่ออนตาริโอจริง เพราะเป็นโรงไฟฟ้าเก่าที่มีอายุ40-60 ปีแล้ว แต่ว่ายังคงมีการใช้และมีแผนสร้างโรงไฟฟ้าถ่านหินที่เมืองอื่นโดยใช้เทคโนโลยีใหม่อยู่ หรือเยอรมันก็ไม่ได้ยกเลิกการใช้โรงไฟฟ้าถ่านหิน เพราะในปี 2015 ก็มีการสร้างโรงไฟฟ้าถ่านหินแห่งใหม่ รวมทั้งมีการขนส่งถ่านหินในแม่น้ำไรน์ ซึ่งถือเป็นสถานที่ท่องเที่ยวของเยอรมันด้วย ซึ่งจะเห็นได้ว่า โลกก็ยังไม่ได้มีการยกเลิกโรงไฟฟ้าถ่านหิน หรือไม่ได้มีความหวาดกลัวโรงไฟฟ้าถ่านหินอย่างที่มีบางกลุ่มพยายามนำเสนอ”

20150924-M02-06


ชุมชนต้องมีส่วนร่วม ปกป้องสิ่งแวดล้อม

20150924-M02-07

          อาจารย์สวาสดิ์ เถาว์กลอย กรรมการอิสลามแห่งประเทศไทยและกรรมการอิสลาม จ.กระบี่ กล่าวว่า ตนเองเติบโตและเห็นโรงไฟฟ้ากระบี่มาตั้งแต่ปี 2507 จนเปลี่ยนมาเป็นโรงไฟฟ้ากระบี่และใช้น้ำมันเตาในปี 2547 ได้เห็นความเปลี่ยนแปลงของจังหวัดกระบี่ ตั้งแต่สภาพที่กันดารที่สุด จากที่ไม่มีไฟฟ้าใช้จนถึงปัจจุบันคนในชุมชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ซึ่งตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา โรงไฟฟ้ามีส่วนช่วยให้ชุมชนเกิดการพัฒนา และร่วมดูแลสิ่งแวดล้อม ทั้งการปลูกป่าชุมชน ปล่อยหอยชักตีน ปลูกหญ้าทะเล โดยส่วนตัวแล้วยังไม่เห็นว่าหน่วยงานไหนจะลงมาเป็นเจ้าภาพดูแลสิ่งแวดล้อมอย่างจริงจังอย่าง กฟผ. และเชื่อมั่นว่า กฟผ. จะมีเทคโนโลยีที่จะดูแลสิ่งแวดล้อมได้ ซึ่งชุมชนเองก็มีความตระหนักในเรื่องสิ่งแวดล้อมมากขึ้น จึงเห็นว่า จะเป็นการดีกว่าถ้าเราจะมาช่วยกันเฝ้าระวังไม่ให้ กฟผ. ผลิตไฟฟ้าโดยไม่ดูแลสิ่งแวดล้อม และอยากให้ผู้ที่คัดค้าน และ กฟผ. นำข้อเท็จจริงมาคุยกัน เพราะประเทศชาติกำลังต้องการความร่วมมือของคนในชาติ


นักสิ่งแวดล้อมห่วงเรื่องการขนส่งถ่านหิน

20150924-M02-08

          ผศ.ดร.ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ มองว่า ปัญหาความขัดแย้งเรื่องโรงไฟฟ้าถ่านหินไม่ใช่เกิดจากคนไม่เชื่อมั่นในเทคโนโลยี แต่คนไม่เชื่อมั่นในคนมากกว่า ดังนั้น จึงถึงเวลาของจุดเปลี่ยน ที่จะไม่ให้เหตุการณ์ในอดีตที่ฝังใจและทำให้เกิดปัญหาความไม่เชื่อใจกัน จึงอยากเห็นความร่วมมือของทุกฝ่าย เพราะถ้าปล่อยปัญหาผ่านเลยไป จะเกิดผลกระทบกับการพัฒนาประเทศ

          ส่วนตัวไม่ห่วงในเรื่องของโรงไฟฟ้า แต่ห่วงเรื่องการขนส่งถ่านหินทางทะเล ที่หากเกิดอุบัติเหตุจากการขนส่งจะมีแผนรองรับอย่างไร โดยเฉพาะน้ำมันที่รั่วไหลจากเรือ เพราะน้ำมันสร้างมลพิษทางทะเลมากกว่าถ่านหิน

          จะมีม่านกันตะกอนหรือไม่ แล้วจะเอาดินและตะกอนไปไว้ที่ไหน 2. ระบบป้องกันอุบัติเหตุระหว่างการขนส่งเป็นอย่างไร เพราะการรั่วไหลของน้ำมันจะทำลายระบบนิเวศทางทะเล เนื่องจากพื้นที่ตรงที่สร้างท่าเทียบเรือ เคยเป็นพื้นที่คุ้มครองสิ่งแวดล้อม ถ้าหากชี้แจงในประเด็นเหล่านี้ได้ชัดเจนจะทำให้เกิดความเชื่อมั่น และเราจะต้องช่วยกันทำให้โรงไฟฟ้ากระบี่ กลายเป็นบทเรียนที่ชัดเจนที่สุดว่า เรามีแผนการศึกษาผลกระทบต่างๆ มีความตั้งใจที่จะดูแลสิ่งแวดล้อม และมีความตั้งใจดูแลให้ดีมากกว่าที่เป็นต่อข้อถามว่า เห็นด้วยกับการสร้างโรงไฟฟ้ากระบี่หรือไม่ ผศ.ดร.ธรณ์ กล่าวว่า “ผมไม่ได้ปฏิเสธโรงไฟฟ้าถ่านหิน ถ้าหากเป็นโรงไฟฟ้าก๊าซธรรมชาติ หรือโรงไฟฟ้าชีวมวล หรืออะไรก็ตามที่ดำเนินการไม่ถูกต้องตาม EIA ผมก็ไม่ยอมรับเหมือนกัน เพราะความจำเป็นต้องมาพร้อมกับถูกต้อง”


ผู้ประกอบการท่องเที่ยวหนุนใช้ก๊าซชีวภาพ

20150924-M02-09

          นายธีรพจน์ กษิรวัฒน์ นายกสมาคมธุรกิจท่องเที่ยวเกาะลันตา กล่าวแสดงความไม่เห็นด้วยกับการก่อสร้างโรงฟ้าถ่านหินที่กระบี่ เห็นว่าการให้ข้อมูลแก่ประชาชน ขาดข้อมูลด้านสารโลหะหนักในการใช้ถ่านหินผลิตไฟฟ้า พร้อมตั้งคำถามว่า หากถ่านหินราคาถูกจริง เหตุใดหลายประเทศในโลกจึงให้มาใช้พลังงานทดแทนซึ่งมีราคาแพงกว่า

          นอกจากนี้ ยังได้กล่าวถึงโรงไฟฟ้ากระบี่ในอดีตว่า มีปัญหาฝุ่นผงถ่านหินตกตามบ้านเรือน ส่วนโรงไฟฟ้าปัจจุบัน มีการทอดสมอเรือขนส่งน้ำมันเตาในพื้นที่ที่มีปะการัง ปัญหาทั้งหมด กฟผ. ยังไม่ได้แก้ไข และหากมีโรงไฟฟ้าถ่านหินจะทำให้เพิ่มปัญหาโลกร้อน และนักท่องเที่ยวไม่อยากมาเที่ยว

          “กระบี่เป็นจังหวัดเพื่อการท่องเที่ยว โดยมีวิสัยทัศน์จังหวัดคือ “กระบี่ Go Green” หากกระบี่มีโรงไฟฟ้าถ่านหิน จะส่งผลกระทบต่อธุรกิจท่องเที่ยวในจังหวัด ปัจจุบันกระบี่ก็ประสบปัญหาขยะ น้ำเสีย จากการท่องเที่ยวอยู่แล้ว”

          นายธีรพจน์ ยังได้เสนอให้พัฒนาโรงไฟฟ้า โดยใช้เชื้อเพลิงจากเศษปาล์ม ทะลายปาล์ม และน้ำเสียในระบบการผลิตปาล์ม ปัจจุบันกระบี่มีความต้องการใช้ไฟฟ้าประมาณ 120 เมกะวัตต์ คาดว่าโรงไฟฟ้าชีวมวลดังกล่าว จะสามารถตอบสนองความต้องการใช้ไฟฟ้าในจังหวัดได้อย่างเพียงพอ นอกจากนี้ หากโรงไฟฟ้าขนาดใหญ่ มีปัญหาจะทำให้ไฟฟ้าดับเป็นบริเวณกว้าง แต่หากเป็นโรงไฟฟ้าขนาดเล็กจะดับเป็นบางจุดเท่านั้น แต่ที่จังหวัดกระบี่ไม่สามารถผลิตไฟฟ้าจากชีวมวลของปาล์มได้ เนื่องจากรัฐไม่ออกใบอนุญาตดำเนินการให้ และไม่มีสายส่งไฟฟ้ารองรับ

20150924-M02-10

          อย่างไรก็ตาม ผู้ว่าการ กฟผ. ได้กล่าวชี้แจงเพิ่มเติมว่า PDP 2015 มีแผนสนับสนุนการนำพลังงานทดแทนและชีวมวลมาใช้ในการผลิตไฟฟ้าอยู่แล้ว แต่พลังงานทดแทนยังมีความไม่แน่นอน แม้จะมีเงินแต่เราซื้อไม่ได้ เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ เราไม่สามารถควบคุมหรือกักเก็บแสงอาทิตย์ได้เป็นระยะเวลานาน แม้จะมีการพัฒนาแบตเตอร์รี่ให้สามารถกักเก็บพลังงานไว้ใช้ได้ แต่อย่าลืมว่าถ้าหากฝนตกแดดไม่ออกต่อเนื่องกัน เราจะเอาไฟฟ้าจากที่ไหนมาใช้ ส่วนเรื่องปัญหาโลกร้อน จะมีการใช้เทคโนโลยีการผลิตที่มีประสิทธิภาพ ทำให้ลดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในการผลิตไฟฟ้าจากราว 500 กรัมต่อหน่วย เหลือราว 300 กรัมต่อหน่วย เมื่อสิ้นสุด PDP 2015 ภายในปี พ.ศ. 2579

20150924-M02-11

          สำหรับข้อกังวลเรื่องการขนส่งถ่านหินที่จะส่งผลกระทบต่อแหล่งท่องเที่ยวนั้น ผู้ว่าการ กฟผ. กล่าวว่า ระยะเส้นทางเดินเรือห่างจากเกาะลันตาถึง 10 กิโลเมตร ตลอดจนความเร็วของเรือกำหนดให้ไม่เกิน 20 กิโลเมตรต่อชั่วโมง จึงไม่ส่งผลกระทบต่อทัศนียภาพของนักท่องเที่ยวจากชายฝั่งอย่างแน่นอน รวมทั้ง เรื่องการทิ้งสมอของเรือขนส่งน้ำมัน ได้มีการพิสูจน์โดยส่งนักประดาน้ำดำน้ำลงไปดูแล้วพบว่า บริเวณที่จอดเรือและบริเวณที่ทิ้งสมอไม่มีแหล่งปะการังแต่อย่างใด