ในกระบวนการผลิตกระแสไฟฟ้าของโรงไฟฟ้าแม่เมาะ นอกเหนือจากผลพลอยได้อย่างยิปซัมสังเคราะห์ และเถ้าลอยที่สามารถนำไปต่อยอดสร้างมูลค่าได้แล้ว ยังมี “เถ้าก้นเตา” หรือ “เถ้าหนัก” ที่ยังไม่ได้ถูกนำมาใช้ประโยชน์ในปริมาณมากนักอยู่

         คณะกรรมการบริหารงานวิจัยและพัฒนานวัตกรรม กฟผ. และสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) จึงได้จับมือกันทำการวิจัยหาประโยชน์ของเถ้าหนักให้กลายเป็นบล็อกประสาน และวัสดุที่มีราคา

         ผลลัพธ์จากการวิจัยดังกล่าวนำมาสู่อาคารต้นแบบจากบล็อกประสาน ชื่อ “อาคาร The Blocks” ที่สะท้อนให้เห็นตัวอย่างการใช้ประโยชน์จากเถ้าหนักจากโรงไฟฟ้าแม่เมาะ ซึ่งยังไม่มีการนำมาใช้งานและสามารถนำมาจำหน่ายในเชิงพาณิชย์มากนัก ให้ถูกนำมาใช้ประโยชน์อย่างสูงสุด ทั้งยังลดผลกระทบสิ่งแวดล้อมในการจัดเก็บ และสามารถส่งเสริมอาชีพในการจำหน่ายบล็อกประสานและเพิ่มคุณภาพชีวิตให้คนในชุมชนได้อีกด้วย

          “อาคาร The Blocks เป็นการนำวัตถุพลอยได้จากการผลิตไฟฟ้าของโรงไฟฟ้าแม่เมาะมาผลิตบล็อกประสาน เพื่อเพิ่มมูลค่าของเถ้าหนัก ซึ่งเป็นวัตถุพลอยได้ที่ยังไม่ได้นำมาใช้ให้เกิดประโยชน์มากนัก ผ่านงานวิจัยและนำนวัตกรรมมาพัฒนาเป็นส่วนผสมในการผลิตวัสดุก่อสร้างบล็อกประสาน” นายธวัชชัย จักรไพศาล รองผู้ว่าการเชื้อเพลิง กฟผ. กล่าว

         นอกจากนี้ กฟผ. ยังมีการจัดตั้งโรงงานต้นแบบผลิตบล็อกประสาน ตั้งอยู่ภายในศูนย์ชีววิถีฯ กฟผ.แม่เมาะ เพื่อนำองค์ความรู้ด้านการผลิตมาต่อยอดในการอบรม และเผยแพร่ให้กับชุมชนเพื่อให้เกิดอาชีพ เสริมรายได้ ยกระดับคุณภาพชีวิตจากการผลิตบล็อกประสานภายในชุมชนรอบพื้นที่ กฟผ.แม่เมาะ

         ผลลัพธ์จากโครงการวิจัยในการสร้างอาคาร “The Blocks” แห่งนี้ ยังมีจุดขายในการประชาสัมพันธ์ ด้านการจัดการวัสดุเหลือใช้จากการผลิตไฟฟ้าที่ก่อให้เกิดประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรม ลดการจัดการต้นทุนด้านการกักเก็บ มีการนำหลัก Recycle มาปรับใช้เพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ทั้งยังมองภาพอนาคตที่จะพัฒนาอาชีพต่อชุมชน ให้สามารถขยายผลการผลิตไปสู่มิติทางการค้าและก่อให้เกิดประโยชน์ทั้งในด้าน เศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนได้