หลายคนคงเคยขึ้นเครื่องบินครั้งแรกๆ แล้วรู้สึกหูอื้อ ต้องกลืนน้ำลายหรือทานลูกอมให้รู้สึกดีขึ้น นั่นเป็นเพราะมีการเพิ่มหรือลดระดับความสูงอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้ความกดอากาศภายในกับภายนอกเครื่องบินไม่เท่ากัน แต่มนุษย์เราก็ยังสามารถคิดนวัตกรรมซึ่งช่วยปรับสมดุลความดันอากาศบนเครื่องบิน ให้อยู่ในเกณฑ์ที่ปลอดภัยสำหรับมนุษย์ได้ เช่นเดียวกับการผลิตและส่งจ่ายไฟฟ้า ต้องส่งจ่ายไฟฟ้าในระดับความถี่และแรงดันไฟฟ้าที่เหมาะสม จึงจะทำให้การส่งไฟฟ้าถึงภาคครัวเรือนและภาคอุตสาหกรรมเป็นไปได้อย่างมั่งคง “ไฟไม่ตก ไฟไม่ดับ”

          ไม่เพียงเท่านั้น ในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา ภาคอุตสาหกรรมได้เติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน ส่งผลให้ปริมาณการใช้ไฟฟ้าเพิ่มขึ้นเหมือนเงาตามตัว การรักษาเสถียรภาพของระบบไฟฟ้าให้สามารถส่งจ่ายพลังงานไฟฟ้าได้ดีทั้งภาคอุตสาหกรรมและภาคครัวเรือน จึงเป็นเรื่องสำคัญยิ่งขึ้น นั่นหมายถึง ต้องรักษาระดับแรงดันไฟฟ้าและความถี่ให้เหมาะสมอยู่ตลอดเวลา ซึ่งการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) โดย ศูนย์ควบคุมระบบกำลังไฟฟ้าแห่งชาติ (NCC) ได้รับบทบาทให้ดูแลกระบวนการเหล่านี้

          ที่ผ่านมา เมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงของแรงดันไฟฟ้ารวมในระบบ ศูนย์ควบคุมระบบกำลังไฟฟ้าแห่งชาติ จะสื่อสารผ่านระบบโทรศัพท์ ให้พนักงานเดินเครื่อง (Operator) ในโรงไฟฟ้าแต่ละแห่งทั่วประเทศ ร่วมปรับค่าแรงดันไฟฟ้าอย่างทันท่วงที เพื่อช่วยทำให้ค่าแรงดันไฟฟ้าอยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสมในแต่ละช่วงเวลา หากมีความล่าช้า ปล่อยให้ค่าแรงดันไฟฟ้าสูง/ต่ำเกินไป หรือเกิดการสื่อสารที่ผิดพลาด อาจส่งผลให้ไฟฟ้าดับในวงกว้าง แสดงถึงความไม่มั่นคงด้านพลังงานไฟฟ้าของประเทศได้

          เพื่อให้การมุ่งมั่นในการดูแลควบคุมระบบไฟฟ้าตลอด 24 ชั่วโมงของ กฟผ. เป็นไปอย่างราบรื่น ฝ่ายบำรุงรักษาไฟฟ้า (อบฟ.) สายงานรองผู้ว่าการธุรกิจเกี่ยวเนื่อง (รวธ.) ได้ร่วมกับ ศูนย์ควบคุมระบบกำลังไฟฟ้าแห่งชาติ สายงานรองผู้ว่าการระบบส่ง (รวส.) และสายงานรองผู้ว่าการผลิตไฟฟ้า (รวฟ.) คิดค้นนวัตกรรม Automatic Line Voltage Control (EGAT-ALVC) หรือ ระบบควบคุมแรงดันในระบบไฟฟ้าแบบอัตโนมัติ เพื่อทำหน้าที่ช่วยปรับค่าแรงดันไฟฟ้าในระบบแบบอัตโนมัติอย่างทันท่วงที จึงช่วยลดความผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้นจากการกระทำของมนุษย์ต่างๆได้ ส่งผลให้การส่งพลังงานไฟฟ้าไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ อีกทั้งภาคอุตสาหกรรมและภาคครัวเรือนใช้ไฟฟ้าอย่างมั่นคง มีคุณภาพ และเชื่อถือได้

          กฟผ. จึงได้นำ EGAT-ALVC มาช่วยดูแลควบคุมแรงดันไฟฟ้าให้กับโรงไฟฟ้าของ กฟผ. หลายแห่ง อาทิ โรงไฟฟ้าแม่เมาะ โรงไฟฟ้าลำตะคอง โรงไฟฟ้าจะนะ โรงไฟฟ้าเขื่อนศรีนครินทร์ โรงไฟฟ้าพระนครใต้ และโรงไฟฟ้าพลังน้ำท้ายเขื่อน เป็นต้น ทั้งยังได้รับความร่วมมือในการติดตั้ง EGAT-ALVC จากโรงไฟฟ้าเอกชน ประเภท IPP เพื่อช่วยรักษาเสถียรภาพโดยรวมให้กับระบบไฟฟ้าในประเทศไทยอีกด้วย

          นอกจากนั้นแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศ (Power Development Plan หรือ PDP) ยังมุ่งเน้นส่งเสริมการพึ่งพาโรงไฟฟ้าขนาดเล็ก และโรงไฟฟ้าทดแทนมากขึ้น อีกทั้งคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) ยังมีนโยบายควบคุมและรักษาแรงดันไฟฟ้าของโรงไฟฟ้าขนาดเล็ก เพื่อหลีกเลี่ยงการลดลง/เพิ่มขึ้นของแรงดันอย่างรวดเร็ว ซึ่งก่อให้เกิดไฟฟ้าดับในวงกว้าง ดังนั้น EGAT-ALVC จึงมีความสำคัญมากยิ่งขึ้น เพื่อช่วยปรับแรงดันไฟฟ้าให้เหมาะสม ให้ระบบไฟฟ้าของประเทศไทยคงไว้ซึ่งเสถียรภาพด้านพลังงาน สร้างความมั่นคงด้านระบบไฟฟ้าต่อไปในอนาคต

          ด้วยศักยภาพของ นวัตกรรม EGAT-ALVC สามารถตอบโจทย์แนวทางแผน PDP นโยบายของ กกพ.และ ความต้องการใช้ไฟฟ้าของภาคอุตสาหกรรมที่เติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่อง รวมไปถึงภาคครัวเรือนที่จำเป็นต้องใช้ไฟฟ้าทุกวันเป็นอย่างยิ่ง โดย กฟผ. มุ่งหวังให้นวัตกรรมที่ผู้ปฏิบัติงานคิดค้นขึ้นมา เพื่อช่วยให้การทำงานมีประสิทธิภาพและช่วยเสริมความมั่นคงแข็งแรงด้านพลังงานของประเทศและภูมิภาคอาเซียน นำไปสู่คุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชนต่อไปได้