วันนี้เอนจี้อยากให้ลองคิดเล่นๆว่า ถ้าหากทุกคนเป็นผู้ผลิตสินค้าหรือให้บริการ คงปฏิเสธไม่ได้ที่จะอยากให้ต้นทุนการผลิตหรือต้นทุนการให้บริการมีราคาต่ำที่สุดใช่ไหมล่ะครับ เพื่อให้สินค้าสามารถแข่งขันในตลาดได้ มีกำไรที่พึงพอใจ เช่นเดียวกันกับการบำรุงรักษาเครื่องกังหันก๊าซในโรงไฟฟ้าประเภทความร้อนร่วม ของ กฟผ. ทุกคนๆรู้ไหมครับว่า เดิมค่าใช้จ่ายด้านอะไหล่ในการบำรุงรักษาสูงมาก หรือ เทียบเท่าครึ่งหนึ่งของการสร้างโรงไฟฟ้าใหม่ได้อีกหนึ่งโรงไฟฟ้าเลยครับ แต่ปัจจุบันได้มีการคิดค้นการบริหารจัดการอะไหล่ (Part Management) ซึ่งเอนจี้ทราบมาว่า “สามารถลดต้นทุนค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษาได้หลายพันล้านบาท”เลยทีเดียวครับ แต่ทำยังไงถึงสามารถลดต้นทุนได้วันนี้เอนจี้จะพาไปไขคำตอบครับผม

          พี่จุฬา ตันติพงศ์ หัวหน้าแผนกบริหารสัญญาอะไหล่กังหันก๊าซ (หบสอ-ธ.) กองบริหารจัดการอะไหล่กังหันก๊าซ (กบออ-ธ.) ฝ่ายโรงงานและอะไหล่ (อรอ.) เล่าให้ฟังว่า เครื่องกังหันก๊าซ หรือ Gas Turbine ทำหน้าที่ผลิตกระแสไฟฟ้าในโรงไฟฟ้าประเภทความร้อนร่วม เช่น โรงไฟฟ้าวังน้อย โรงไฟฟ้าพระนครเหนือ โรงไฟฟ้าพระนครใต้ ต้องได้รับการบำรุงรักษาเปลี่ยนอะไหล่เป็นประจำตามแผนการหยุดเดินเครื่องซึ่งกำหนดไว้ล่วงหน้า อะไหล่ดังกล่าวนี้ มีมูลค่าสูงมาก ผู้บริหารและผู้ปฏิบัติงาน จึงได้ร่วมกันหาแนวทางการจัดการด้านอะไหล่ เพื่อลดต้นทุนค่าใช้จ่ายลง โดยผ่านกระบวนการเหล่านี้

ลดอะไหล่สำรองในการบำรุงรักษา

          พี่จุฬาเล่าให้เอนจี้ฟังว่า ที่ผ่านมาการบำรุงรักษาโรงไฟฟ้า จำเป็นต้องมีการสำรองอะไหล่ไว้กรณีเกิดปัญหาที่ไม่คาดคิดต่างๆจากการบำรุงรักษาไว้อย่างละ 1 ชิ้น ทุกโรงไฟฟ้าต่างมีแผนการบำรุงรักษาและมีการสำรองอะไหล่เป็นของตนเอง ซึ่งถือเป็นต้นทุนที่มีมูลค่าสูงมาก พี่ๆผู้บริหารจึงได้มีแนวคิดให้จัดทำแผนการบริหารจัดการอะไหล่โรงไฟฟ้าประเภทความร้อนร่วมที่ใช้เครื่องกังหันก๊าซ ให้มีช่วงเวลาไม่ซ้อนทับกัน เพื่อใช้อะไหล่สำรองชุดเดียวในการบำรุงรักษา ซึ่งจะส่งผลให้สามารถลดต้นทุนด้านการสำรองอะไหล่ได้จำนวนมากถึงหลักร้อยล้านบาทเลยทีเดียว

จัดซื้อจัดจ้างอะไหล่รวมกัน

          เมื่อทราบแผนการบำรุงรักษาโรงไฟฟ้าแต่ละแห่งแล้ว ทำให้สามารถคำนวณอะไหล่ที่ต้องใช้ในการบำรุงรักษาในช่วงเวลาใกล้เคียงกันได้ ฝ่ายโรงงานและอะไหล่ โดยกองบริหารจัดการอะไหล่กังหันก๊าซ ได้รับหน้าที่จัดทำกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างอะไหล่รวมกัน ผ่านการจัดหาแบบ Bidding ในเกณฑ์ราคาต่ำที่สุด โดยเฉพาะอย่างยิ่ง หากซื้ออะไหล่ในจำนวนเพิ่มมากขึ้น ก็จะได้รับการเสนอราคาที่ถูกกว่าการซื้อครั้งละน้อยๆ หรือ มีอำนาจการต่อรองและเจรจาด้านราคามากขึ้น (Bargaining Power) ดังนั้น ผู้ผลิตอะไหล่รายใดเสนอราคาอะไหล่ถูกที่สุดก็จะได้รับคัดเลือกเข้ากระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง จึงส่งผลให้ต้นทุนด้านอะไหล่มีมูลค่าลดลงตามไปด้วยครับผม

เพิ่มโอกาสคัดเลือกผู้ผลิตอะไหล่ที่เหมาะสม

          เนื่องจากปัจจุบันมีบริษัทหลายแห่งที่มีศักยภาพในการผลิตอะไหล่ เข้ามาทำธุรกิจแข่งขันกับบริษัทผู้ผลิตอะไหล่โรงไฟฟ้า (Original Equipment Manufacturer : OEM) ทำให้ กฟผ. สามารถคัดสรรและประเมินบริษัทผู้ผลิตอะไหล่ (Non OEM) ที่มีคุณภาพและมีมาตรฐานเทียบเท่าบริษัทผู้ผลิตอะไหล่โรงไฟฟ้า ให้เป็นหนึ่งในบริษัทผู้เสนอราคาในกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างที่มีความยุติธรรม ซึ่งนอกจากจะได้รับอะไหล่ที่มีคุณภาพและมีมาตรฐานแล้ว ยังได้รับอะไหล่ในราคาต้นทุนที่ต่ำที่สุดด้วยครับ วิเคราะห์การบริหารสัญญา เพื่อประโยชน์สูงสุดขององค์กร

          นอกจากการจัดทำแผนการบำรุงรักษาจะช่วยลดการสำรองอะไหล่ได้แล้ว พี่จุฬายังบอกอีกว่าสามารถนำมาใช้ในการวิเคราะห์การจัดทำสัญญาการผลิตอะไหล่ได้อีกด้วย เพราะถ้าหากมีบริษัทผู้ผลิตอะไหล่สำหรับเครื่องกังหันก๊าซในรุ่นที่ต้องการน้อยราย อาจจะตัดสินใจทำสัญญาการผลิตอะไหล่ในระยะยาว เพื่อให้สามารถต่อรองราคาได้ด้วยปริมาณอะไหล่ที่มากขึ้นกว่าสัญญาระยะสั้น แต่ถ้าพบว่ามีบริษัทผู้ผลิตอะไหล่ แข่งขันอยู่ในตลาดเป็นจำนวนมาก อีกทั้งช่วงเวลาในการบำรุงรักษาครั้งต่อไปยังอีกนาน อาจจะใช้สัญญาการผลิตอะไหล่ในระยะสั้น ซึ่งจะช่วยให้ กฟผ. ได้รับประโยชน์สูงสุดนั่นเอง

Smart Warehouse เพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการอะไหล่

          เนื่องจากมูลค่าของอะไหล่เครื่องกังหันก๊าซทุกชิ้นมีราคาสูง และมีจำนวนอะไหล่เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ ต่อมา ฝ่ายโรงงานและอะไหล่ โดยกองบริหารจัดการอะไหล่กังหันก๊าซ จึงได้นำระบบ Smart Warehouse เข้ามาใช้งาน ไม่ว่าจะเป็นการวางแผนการเบิกเข้า-ออกอะไหล่ การจัดซื้อจัดจ้าง รวมถึงการบริหารจัดการคลัง ซึ่งมีความปลอดภัยสูง โดยใช้โปรแกรม Gas Turbine Part Management แสดงสถานะอะไหล่แบบ Real Time สามารถตรวจนับจำนวนได้อย่างแม่นยำ รวดเร็ว ทั้งยังมีระบบวางแผนการจัดเก็บอะไหล่ ทำให้สามารถใช้พื้นที่จัดเก็บอะไหล่ได้อย่างคุ้มค่ามากที่สุด ไม่เพียงเท่านั้นนะครับปัจจุบัน กฟผ. กำลังพัฒนาและเปิด Smart Warehouse เพื่อรองรับการให้บริการบริหารจัดการอะไหล่ให้กับโรงไฟฟ้าเอกชน และดูแลคลังอะไหล่ให้กับโรงไฟฟ้าครอบคลุมครบทุกด้าน สามารถสร้างโอกาสการเติบโตทางธุรกิจให้กับองค์กรได้อีกทางหนึ่งด้วยครับ

          กว่าพันล้านบาทที่การบริหารจัดการอะไหล่โรงไฟฟ้า ช่วยลดต้นทุนการบำรุงรักษาเครื่องกังหันก๊าซในโรงไฟฟ้าประเภทความร้อนร่วมได้ จากจุดเริ่มต้นที่มาจากความคิด ความสามารถของผู้ปฏิบัติงานของ กฟผ. ที่ไม่เพียงแต่เพื่อประโยชน์ของโรงไฟฟ้า กฟผ.เท่านั้น ยังขยายโอกาสการลดต้นทุนให้กับโรงไฟฟ้าเอกชนทั่วไปอย่างมืออาชีพอีกด้วย เอนจี้รู้สึกภาคภูมิใจในแนวคิดและความสามารถของผู้ปฏิบัติงานเป็นอย่างมากครับ และนอกจากนั้นกระบวนการเหล่านี้ยังช่วยประเมิน วิเคราะห์ผู้ผลิตอะไหล่ที่มีคุณภาพและมาตรฐานที่สุดสำหรับการบำรุงรักษา โดยมีการพัฒนาและต่อยอดการบริหารจัดการอะไหล่ให้มีคุณภาพมากยิ่งขึ้น เพื่อเป็นส่วนหนึ่งให้โรงไฟฟ้าในประเทศไทย สามารถลดต้นทุนลงได้อย่างยั่งยืนต่อไปด้วยครับ วันนี้เอนจี้ได้รับคำตอบของสาเหตุที่สามารถลดต้นทุนลงไปได้อย่างชัดเจนมากๆเลยครับ และขอเป็นหนึ่งแรงใจแรงเชียร์ในการทำงานของทุกคนให้พัฒนายิ่งๆขึ้นไปด้วยนะครับผม พบกันใหม่ในครั้งหน้านะครับ สวัสดีครับ

เรื่อง : ชนิสรา จันทร์ภักดี

ภาพ : สาวิตรี จองวรรณศิริ