สวัสดีครับเพื่อนๆ ทุกคน วันนี้กลับมาพบกับ ENGY อีกแล้วนะครับ คราวนี้ ENGY จะมาพูดถึงเรื่องของโดรนครับ สมัยนี้เราพบเห็นโดรนได้เกือบทุกที่ ทุกงานอีเวนต์เลยครับ โดยเฉพาะการนำโดรนมาถ่ายภาพนิ่ง หรือ บันทึกภาพวีดีโอ เพื่อให้ได้ภาพสวยจากมุมแปลกตา แบบ Bird’s Eye View ครับ แต่ที่เหมืองแม่เมาะนี้ นอกจากนำโดรนมาใช้ถ่ายถาพเพื่อความสวยงามแล้ว เค้ายังนำโดรนมาใช้ในภารกิจหลักของเหมืองแม่เมาะ และ ใช้ในงาน CSR อีกด้วยครับ

          ทุกคนคงทราบกันอยู่แล้วนะครับว่า เหมืองแม่เมาะมีภารกิจในการขุดและขนส่งถ่านหินป้อนให้กับโรงไฟฟ้าแม่เมาะเพื่อใช้ในการผลิตไฟฟ้า ซึ่งในภารกิจการขุดถ่านหินนั้นมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องใช้ภาพถ่ายทางอากาศ เพื่อให้รู้ว่าเราได้ขุดเหมืองภายในขอบเขตที่อนุญาตประทานบัตร (ขอบเขตที่อนุญาตให้ทำเหมือง) หรือไม่ซึ่งเมื่อก่อนเราใช้แผนที่จาก Google Map แต่ก็มีข้อจำกัดคืออัพเดทข้อมูลไม่บ่อยเท่าที่ควร พี่ๆ แผนกรังวัดเหมือง จึงนำเทคโนโลยีโดรนที่ทันสมัยมาใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานครับ ทำให้ได้แผนที่ทางอากาศที่เป็นปัจจุบันมากที่สุด วันนี้พี่บุญฤทธิ์ เขียวอร่าม จะมาแนะนำอีกหนึ่งภารกิจของการทำเหมืองให้ฟังกันครับ

         พี่บุญฤทธิ์ เขียวอร่าม หัวหน้าแผนกรังวัดเหมือง กองวางแผนปฏิบัติการ ฝ่ายวางแผนและบริหารเหมืองแม่เมาะ เล่าว่า ภารกิจของแผนกรังวัดเหมือง คือ การสำรวจรังวัดปริมาตรขุดขนของดินและถ่านหิน ภายในบริเวณเหมืองแม่เมาะและบริเวณโดยรอบ และงานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการสำรวจ การหาตำแหน่ง การหาพิกัด การทำแผนที่ ดังนั้น การนำเอาเทคโนโลยีอากาศยานไร้คนขับ UAV (Unmanned Aerial Vehicles) หรือโดรนมาใช้ในงานเหมือง นับเป็นการแสวงหาวิธีการทำงานด้านการสำรวจรังวัดในรูปแบบใหม่ แก้ไขในข้อบกพร่องเดิมที่ใช้ข้อมูลจาก Google Map ในการติดตามการเปลี่ยนแปลงของพื้นที่บริเวณบ่อเหมืองและพื้นที่โดยรอบ ซึ่งภาพถ่ายพื้นของ Google Map นั้น มีระยะเวลาการอัพเดทข้อมูลที่ค่อนข้างนาน ประมาณ 1 – 2 ปีเลยทีเดียว ในขณะที่พื้นที่การทำเหมืองแม่เมาะมีการเปลี่ยนแปลงพื้นที่อย่างรวดเร็ว ทำให้เราไม่สามารถติดตามการเปลี่ยนแปลงและวางแผนงานได้ทัน แต่เมื่อมีการนำโดรนมาใช้งาน เราสามารถถ่ายภาพอัพเดตพื้นที่บ่อเหมืองและที่ทิ้งดินได้ตลอดเวลาตามความต้องการใช้งาน ทำให้สามารถนำข้อมูลมาวางแผนการทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ขณะเดียวกันก็เกิดเป็นความท้าทายให้ผู้ปฏิบัติงานได้เรียนรู้เทคโนโลยีใหม่ๆ รวมทั้งเป็นการพัฒนาตนเองให้มีศักยภาพในการทำงานเพิ่มมากขึ้น และสร้างองค์ความรู้ใหม่ที่มีประโยชน์ต่อองค์กรด้วยครับ

          นี่แหละครับ หน้าตาพระเอกของเราในวันนี้ สีสวยสะดุดตาเลยใช่ไหมล่ะครับ พี่ๆ แผนกรังวัดเหมือง ได้นำเทคโนโลยีโดรน จากสมาพันธรัฐสวิส (ประเทศสวิสเซอร์แลนด์) ตัวนี้มาใช้ในการทำแผนที่ภาพถ่ายทางอากาศและภูมิประเทศของเหมืองแม่เมาะ ซึ่งเป็นรุ่น WingtraOne ของบริษัท Wingtra โดยในตอนนี้เป็นตัวเดียวในประเทศไทยเลยนะครับ เป็นลูกครึ่งระหว่างโดรนชนิด Multi Rotor ซึ่งใช้แรงยกจากใบพัดแบบปีกหมุนที่เราเห็นกันบ่อยๆ กับโดรนชนิด Fixed Wing ที่มีลักษณะคล้ายเครื่องบิน โดยบินได้เร็วและนานกว่าแบบ Multi Rotor ครับ แต่ต้องใช้พื้นที่โล่งในการลงจอด

         เจ้า WingtraOne นี้ เป็นโดรนประเภท Fix Wing VTOL (Vertical Take-Off and Landing) หรือ ขึ้น - ลงในแนวดิ่งเหมือนเฮลิคอปเตอร์ บินได้เร็ว 55 กิโลเมตรต่อชั่วโมง และนานถึง 40 นาที ซึ่งไม่ต้องใช้พื้นที่ในการขึ้นลงเยอะครับ เรียกได้ว่านำข้อดีของโดรนทั้ง 2 ประเภทมาอยู่ในเครื่องเดียวกันเลยทีเดียว นอกจากนี้เจ้าโดรนตัวนี้ได้ติดกล้อง Sony RX1R ที่มีความละเอียดสูงถึง 42 ล้านพิกเซล ทำให้ได้ภาพที่ชัดมาก ชนิดที่เรียกว่าสามารถมองเห็นจุดความร้อนที่ทำให้เกิดไฟป่าได้เลยครับ ซึ่งภาพที่ได้ เรียกว่า Orthophoto เป็นภาพในรูปแบบของแผนที่ภูมิประเทศ ที่สามารถบอกได้ทั้งพิกัด ตำแหน่ง และระดับความสูง-ต่ำของพื้นที่ สามารถนำมาใช้วิเคราะห์การทำเหมือง และการวางแผนงานต่างๆ ได้อย่างละเอียดครับ

เปรียบเทียบภาพถ่ายทางอากาศบ่อเหมืองแม่เมาะจากโดรน กับ ภาพถ่ายทางอากาศบ่อเหมืองแม่เมาะจาก Google Map เห็นความแตกต่างของความคมชัดกันเลยทีเดียวครับ

ภาพถ่ายจุดความร้อนจากโดรนครับ

          สำหรับเรื่องความปลอดภัยในระหว่างการบินนี่ไม่ต้องเป็นห่วงเลยครับ เพราะ หากระบบควบคุมการบินพบว่ามีความผิดปกติกับตัวเครื่อง เช่น สัญญาณขาดหาย แบตเตอรี่ใกล้หมด ฝนฟ้าคะนอง และลมแรง ฯลฯ เราก็สามารถเรียกตัวเครื่องกลับมาได้ทันทีเลยครับ โดยเครื่องจะกลับมาและนำเครื่องลงเองได้ ณ จุดปล่อย ดังนั้น WingtraOne จึงมีประสิทธิภาพและความปลอดภัยเป็นอย่างมาก

         นอกจากจะใช้ทำแผนที่ภาพถ่ายทางอากาศและภูมิประเทศแล้ว WingtraOne ยังถูกนำไปใช้ในภารกิจอื่นๆ ของเหมืองแม่เมาะอีกด้วยครับ เช่น การตรวจสอบขอบเขตของหมู่บ้านอพยพที่บ้านดง การใช้นับต้นไม้บริเวณชุมชนรอบเหมืองแม่มาะ และที่สำคัญยังใช้ในงาน CSR ช่วยดูพื้นที่ที่เกิดไฟป่าด้วยนะครับ โดยทางคณะทำงานดับไฟป่าจะมีแผนที่ที่อัพเดทสภาพภูมิประเทศทุกสัปดาห์ เพื่อดูเส้นทางและพื้นที่ติดไฟ ทำให้สามารถเข้าทำการดับไฟป่าได้อย่างทันท่วงที

ภาพถ่ายทางอากาศเปรียบเทียบพื้นที่ไฟป่า

ภาพถ่ายทางอากาศพื้นที่ตำบลบ้านดง เห็นความละเอียดต่างกันเยอะ ทำให้สามารถวางแผนการทำงานได้ง่ายขึ้นครับ

          ไฟฟ้าไม่มีวันหยุดจริงๆ นะครับ นอกจากภารกิจหลักแล้วเหมืองแม่เมาะก็ยังนำเทคโนโลยีที่ทันสมัยมาใช้พัฒนางานเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลในการทำงานมากยิ่งขึ้น งานนี้ต้อง ขอปรบมือดังๆ ให้กับทีมงานเหมืองแม่เมาะ ที่ได้นำเทคโนโลยีโดรน WingtraOne มาช่วยงานสารพัดประโยชน์ ไม่ว่าจะเป็นการทำงานภายในเหมือง และยังเป็นส่วนหนึ่งในการช่วยลดปัญหาฝุ่น PM 2.5 ที่เกิดจากการเผาป่า ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อส่วนรวมมากๆ สมกับเป็นองค์กรที่พัฒนาการผลิตไฟฟ้าด้วยนวัตกรรมเลยนะครับ วันนี้ ENGY ต้องลาไปก่อน ติดตามเรื่องราวต่างๆ ที่คุณอาจไม่เคยรู้กับ Unseen EGAT By ENGY ในตอนหน้า สวัสดีครับ

 

ขอบคุณข้อมูลจาก : แผนกรังวัดเหมือง กองวางแผนปฏิบัติการ ฝ่ายวางแผนและบริหารเหมืองแม่เมาะ
นายบุญฤทธิ์ เขียวอร่าม, นายธีรดนย์ ทองคำ, นายธเนศพล บุญประกอบ
บทความโดย : น.ส.ภัทรมน อนุทรงศักดิ์ แผนกสื่อสารงานเชื้อเพลิง กองประสานและสื่อสารสายงานหลัก ฝ่ายสื่อสารและประชาสัมพันธ์องค์การ