นวัตกรรมและเทคโนโลยีดิจิทัล

กฟผ. เดินหน้าสู่องค์การแห่งนวัตกรรม โดยมุ่งส่งเสริมการเรียนรู้และพัฒนานวัตกรรมเพื่อให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี พร้อมสนับสนุนงานวิจัยและพัฒนาด้านพลังงาน และมุ่งยกระดับประสิทธิผลการดำเนินงานด้านเทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อขับเคลื่อนองค์การสู่ความยั่งยืน

เป้าหมายปี 2568	ผลการดำเนินงาน
● ความสำเร็จการดำเนินงานแผนงาน Data-driven for Grid Modernization เพื่อสนับสนุนความมั่นคงระบบไฟฟ้าของประเทศ ร้อยละ 100	● ความสำเร็จการดำเนินงานแผนงาน Data-driven for Grid Modernization เพื่อสนับสนุนความมั่นคงระบบไฟฟ้าของประเทศ ร้อยละ 100

นโยบายและความมุ่งมั่น

กฟผ. มีนโยบายด้านดิจิทัล เพื่อบริหารจัดการเทคโนโลยีดิจิทัลอย่างเหมาะสม รองรับความต้องการของธุรกิจทั้งในปัจจุบันและอนาคต นอกจากนี้ ยังกำหนดนโยบายด้านการบริหารจัดการนวัตกรรมให้ครอบคลุมการสร้างเสริมสภาพแวดล้อมในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ สร้างความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ สร้างแรงจูงใจ และจัดสรรทรัพยากรให้เพียงพอ พัฒนาระบบการจัดการความรู้และนวัตกรรม และการต่อยอดทรัพย์สินทางปัญญาจากประสบการณ์ของบุคลากร ควบคู่กับการพัฒนาทักษะบุคลากรสู่การเป็นนักนวัตกร และสร้างเครือข่ายองค์ความรู้ และผู้เชี่ยวชาญทั้งภายใน และภายนอก กฟผ. อย่างต่อเนื่อง

โครงสร้างการดำเนินงาน

กฟผ. มีคณะกรรมการเทคโนโลยีดิจิทัล การจัดการความรู้ วิจัยเเละนวัตกรรม ซึ่งได้รับการแต่งตั้งจากคณะกรรมการ กฟผ. ทำหน้าที่กำกับดูแล กำหนดนโยบาย พิจารณาแผนแม่บทและแผนปฏิบัติการประจำปี รวมทั้งติดตามและให้ข้อเสนอแนะด้านเทคโนโลยีดิจิทัล การจัดการความรู้ และนวัตกรรมของ กฟผ. ให้มีประสิทธิภาพ โดยมีหน่วยงานผู้ช่วยผู้ว่าการเทคโนโลยีดิจิทัล ทำหน้าที่ขับเคลื่อนการดำเนินงานงานด้านเทคโนโลยีดิจิทัล ซึ่งครอบคลุมการจัดทำกลยุทธ์เทคโนโลยีดิจิทัลและสถาปัตยกรรมให้สอดคล้องตามนโยบาย เป้าหมายและแผนกลยุทธ์ขององค์การ งานด้านธรรมาภิบาลด้านเทคโนโลยีดิจิทัล งานจัดการข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูล งานบริหารโครงการ จัดการและพัฒนาระบบดิจิทัล งานบริหารโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล งานปฏิบัติการและบำรุงรักษาระบบเทคโนโลยีดิจิทัล งานด้านการบริการระบบเทคโนโลยีดิจิทัล และงานด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์และสารสนเทศ รวมถึงมีคณะกรรมการและคณะทำงานที่เกี่ยวข้อง เช่น คณะทำงานดิจิทัล กฟผ. คณะทำงานบริการข้อมูล กฟผ. คณะทำงานระบบงานองค์กร และคณะทํางานสารสนเทศภูมิศาสตร์ กฟผ.

สำหรับงานด้านนวัตกรรม กฟผ. มีโครงสร้างผู้รับผิดชอบ 3 ส่วน ได้แก่ (1) ส่วนการจัดการนวัตกรรมระดับนโยบาย หมายความถึง คณะกรรมการด้านนวัตกรรม ซึ่งมีหน้าที่ในการกำหนดนโยบายและแผนแม่บทหรือแผนปฏิบัติการ เพื่อกำกับ ดูแล ส่งเสริมและขับเคลื่อนการจัดการนวัตกรรม (2) ส่วนการจัดการนวัตกรรมระดับปฏิบัติการ ได้แก่ ฝ่ายวิจัยและนวัตกรรม หน่วยงานด้านนวัตกรรมระดับฝ่าย และหน่วยงานธุรกิจ กฟผ. ซึ่งมีบทบาทในการดำเนินงานด้านการตลาด ทั้งในส่วนของการทดสอบการตลาด และการแสวงหาโอกาสในการลงทุนและสนับสนุนการขยายผลต่อยอดผลงานนวัตกรรมไปสู่เชิงธุรกิจ (3) ส่วนการพัฒนานวัตกรรม ได้แก่ พนักงาน กฟผ. ทุกคน ที่จะมีส่วนร่วมในการนำเสนอไอเดียและประเด็นปัญหา รวมถึงพัฒนานวัตกรรม ผ่านกิจกรรมและช่องทางต่าง ๆ

การบริหารจัดการ

กฟผ. มีการกำหนดยุทธศาสตร์ด้านเทคโนโลยีดิจิทัล ผ่านการจัดทำแผนแม่บทดิจิทัล กฟผ. ที่สอดคล้องกับแผนวิสาหกิจและนโยบายที่สำคัญของภาครัฐ มุ่งเน้นการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาปรับใช้กับทุกส่วนขององค์การ รวมถึงมีการกำหนดกระบวนการบริหารและพัฒนาเทคโนโลยีดิจิทัล ซึ่งครอบคลุมถึง (1) การกำกับดูแลด้านเทคโนโลยีดิจิทัล และแผนปฏิบัติการดิจิทัลขององค์กร (2) การนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาปรับใช้กับทุกส่วนขององค์กร ครอบคลุมการวิเคราะห์และจัดทำสถาปัตยกรรมองค์กร การบริหารโครงการและการดำเนินงานด้านเทคโนโลยีดิจิทัลอย่างมีประสิทธิภาพ และการจัดการด้านคุณภาพ (3) การบูรณาการเชื่อมโยงข้อมูลและการดำเนินงานร่วมกันระหว่างหน่วยงาน (4) การกำกับดูแลข้อมูลและการบริหารจัดการข้อมูลขนาดใหญ่ขององค์กร (5) การบริหารความมั่นคงปลอดภัยของสารสนเทศ (6) การบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจและความพร้อมใช้ของระบบ (7) การดำเนินการด้านการบริหารจัดการการใช้ทรัพยากรอย่างเหมาะสมและการบริหารจัดการการเลือกใช้เทคโนโลยีที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

นอกจากนี้ กฟผ. ยังมีการทบทวนแผนแม่บทด้านนวัตกรรม กฟผ. และแนวทางสำหรับการบริหารจัดการนวัตกรรม ซึ่งประกอบด้วย 4 ส่วนหลัก ได้แก่ โครงสร้างผู้รับผิดชอบด้านนวัตกรรม ระบบการบริหารจัดการ ระบบการสนับสนุนการดำเนินงาน และระบบติดตาม ประเมิน และรายงานผลการดำเนินงาน โดยได้ออกแบบกรอบการดำเนินงานด้านนวัตกรรม (Innovation Framework) ซึ่งเป็นการประยุกต์ใช้และสอดคล้องกับหลักการของมาตรฐาน ISO 56002 และระบบนวัตกรรมองค์การ (Corporate Innovation System: CIS) ตามหลักเกณฑ์การประเมินผลการดำเนินงานรัฐวิสาหกิจ (State Enterprise Assessment Model: SE-AM) และมีการจัดทำคู่มือการบริหารจัดการนวัตกรรม กฟผ. เพื่อใช้เป็นกรอบแนวทางสำหรับการจัดการนวัตกรรม

กฟผ. ดำเนินการด้านงานวิจัยและนวัตกรรมมาอย่างต่อเนื่อง โดยนับตั้งแต่ปี 2549 จนถึงปี 2568กฟผ. ได้สนับสนุนทุนวิจัยและพัฒนาให้กับสถาบันการศึกษา สถาบันวิจัย และหน่วยงานต่าง ๆ รวมทั้งสิ้น 813 โครงการ โดยในปี 2568 ได้สนับสนุนโครงการวิจัยและนวัตกรรมใหม่จำนวน 34 โครงการ และมีการเบิกจ่ายงบประมาณด้านวิจัยและนวัตกรรม เป็นจำนวนเงิน 135.669 ล้านบาท

งบประมาณด้านวิจัยและนวัตกรรม

รายการ	ปี 2568	ปี 2567	ปี 2566
การเบิกจ่ายงบประมาณ (ล้านบาท)	135.669	214.358	359.742
สนับสนุนงานวิจัยและนวัตกรรม (โครงการ)	34	19	26

งานวิจัย นวัตกรรม และเทคโนโลยีดิจิทัลที่สำคัญในปี 2568

การดำเนินงานด้านทรัพย์สินทางปัญญา

กฟผ. ดำเนินงานด้านทรัพย์สินทางปัญญาครอบคลุมทุกกระบวนการ ตั้งแต่การส่งเสริมให้บุคลากรตระหนักถึงความสำคัญของการสร้างสรรค์ผลงานและการจดทะเบียนทรัพย์สินทางปัญญา การให้คำปรึกษาด้านสิทธิในผลงาน การตรวจสอบความใหม่ของนวัตกรรมก่อนการเผยแพร่ ไปจนถึงการจัดทำเอกสารและประสานงานยื่นขอคุ้มครองในรูปแบบต่าง ๆ เช่น สิทธิบัตร อนุสิทธิบัตร ลิขสิทธิ์ เครื่องหมายการค้า และความลับทางการค้า ส่งผลให้ผลงานวิจัยและนวัตกรรมของ กฟผ. ได้รับการคุ้มครองตามกฎหมาย ป้องกันการลอกเลียนแบบ เพิ่มความน่าเชื่อถือต่อพันธมิตรทางธุรกิจ และเปิดโอกาสในการถ่ายทอดเทคโนโลยีเชิงพาณิชย์ โดยการมีระบบการจัดการทรัพย์สินทางปัญญาที่เข้มแข็ง จะช่วยกระตุ้นให้บุคลากรเกิดแรงจูงใจในการคิดค้นและพัฒนาผลงานใหม่อย่างต่อเนื่อง

ในช่วงปี 2567 – 2568 กฟผ. บริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญาทั้งสิ้น 233 ผลงาน โดยในปี 2568 กฟผ. มุ่งมั่นสร้างความคุ้มครองทางด้านทรัพย์สินทางปัญญาใหม่ จำนวน 23 ผลงาน ประกอบด้วย 1 สิทธิบัตร 12 อนุสิทธิบัตร 5 ลิขสิทธิ์ 4 การออกแบบผลิตภัณฑ์ และ 1 เครื่องหมายการค้า

การส่งเสริมศักยภาพบุคลากรด้านการจัดการความรู้และนวัตกรรม

กฟผ. จัดให้มี “ผู้แทนด้านการจัดการความรู้และนวัตกรรม (Knowledge Management and Innovation Facilitator: KM-Inno FA)” ทำหน้าที่เป็นตัวแทนในการสื่อสาร ส่งเสริม และประชาสัมพันธ์งานด้านการจัดการความรู้และนวัตกรรมขององค์การ พร้อมทั้งสนับสนุนกิจกรรมด้านการจัดการความรู้ ด้านวิจัยและนวัตกรรม และความคิดสร้างสรรค์ อาทิ

• โครงการ EGAT InnoVenture ซึ่งเปิดพื้นที่ให้พนักงานนำเสนอความคิดสร้างสรรค์ด้านนวัตกรรมและด้านดิจิทัล เพื่อแก้ปัญหาและยกระดับประสิทธิภาพงานภายในองค์การผ่านกิจกรรมต่าง ๆ เช่น การประชุมเชิงปฏิบัติการ KM-INNO FA หัวข้อ ผลักดันไอเดีย เชียร์ความคิด สะกิดนวัตกรรม InnoVenture Bootcamp และ Demo Day
• งาน “Show and Share Innovation 2025” ซึ่งจัดขึ้นเพื่อแสดงศักยภาพผลงานวิจัย พัฒนาสิ่งประดิษฐ์ และนวัตกรรมพลังงานไฟฟ้าจากสามการไฟฟ้า (กฟผ. กฟภ. และ กฟน.) และแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านเทคโนโลยีพลังงานของแต่ละหน่วยงาน เพื่อยกระดับคุณภาพและความมั่นคงของระบบไฟฟ้าให้ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคมพลังงานยุคดิจิทัลและการเปลี่ยนผ่านสู่สังคมคาร์บอนต่ำ

ความร่วมมือด้านการวิจัยและพัฒนานวัตกรรม

กฟผ. สนับสนุนการพัฒนางานวิจัยและนวัตกรรมด้านพลังงานร่วมกับผู้เชี่ยวชาญภายในและภายนอก อาทิ สถาบันการศึกษาและหน่วยงานวิจัยทั้งในประเทศและต่างประเทศ โดยปี 2568 กฟผ. ทำความร่วมมือด้านการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมร่วมกับมหาวิทยาลัย จำนวน 6 แห่ง ดังนี้

ข้อตกลงความร่วมมือ	วัตถุประสงค์
1. กฟผ. – มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (ระยะเวลา 3 ปี	ศึกษา พัฒนา และวิจัยด้านพลังงาน โดยการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และการสร้างสรรค์นวัตกรรมที่ตอบสนองต่อการพัฒนาเทคโนโลยีพลังงานอย่างยั่งยืน รวมถึงด้านชุมชน สังคม สิ่งแวดล้อม และความหลากหลายทางชีวภาพ เพื่อเพิ่มศักยภาพในการสร้างผลิตภัณฑ์หรือระบบที่มีประสิทธิภาพสูง และตอบโจทย์ในบริบทของผู้ใช้งานที่หลากหลาย
2. กฟผ. – มหาวิทยาลัยมหิดล (คณะวิทยาศาสตร์) (ระยะเวลา 3 ปี)	ศึกษา วิจัย และพัฒนาโครงการวิจัย เพื่อสร้างความร่วมมือทางวิชาการ วิจัยและนวัตกรรม และการพัฒนาบุคลากรและนักศึกษา เพื่อพัฒนาเทคโนโลยีด้านวิทยาศาสตร์ของประเทศต่อไป
3. กฟผ. – จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (ระยะเวลา 3 ปี)	ศึกษา พัฒนา และวิจัยด้านพลังงานและเทคโนโลยีหลัก (Key Technology) เช่น Grid Modernization, Battery Energy Storage System (BESS), Hydrogen, CCUS และเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับการผลิตไฟฟ้า เช่น SMR, SCO2, Plasma & Fusion และ Renewable Energy โดยการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และสร้างสรรค์นวัตกรรมที่ตอบสนองต่อการพัฒนาเทคโนโลยีพลังงานอย่างยั่งยืน รวมถึงด้านชุมชน สังคม สิ่งแวดล้อม
4. กฟผ. – มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (ระยะเวลา 3 ปี)	ศึกษาและพัฒนาโครงการที่มุ่งเน้นการยกระดับองค์ความรู้ วิชาการ และเทคโนโลยี รวมถึงด้านพลังงาน การพัฒนาชุมชน สังคม สิ่งแวดล้อม และความหลากหลายทางชีวภาพ เพื่อต่อยอดผลงานวิจัยและนวัตกรรมให้สามารถนำไปประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์
5. กฟผ. – มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (ระยะเวลา 3 ปี)	ศึกษา พัฒนา และวิจัยด้านพลังงาน โดยการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และการสร้างสรรค์นวัตกรรมที่ตอบสนองต่อการพัฒนาเทคโนโลยีพลังงานอย่างยั่งยืน
6. กฟผ. – มหาวิทยาลัยบูรพา (ระยะเวลา 3 ปี)	ศึกษา พัฒนา และวิจัยด้านพลังงาน และเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับการผลิตไฟฟ้า โดยการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และการสร้างสรรค์นวัตกรรมที่ตอบสนองต่อการพัฒนาเทคโนโลยีพลังงานอย่างยั่งยืน