การจัดการพลังงาน

ด้วยคำนึงถึงการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและการลดการปล่อยมลภาวะต่อสิ่งแวดล้อม กฟผ. จึงให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ  

เป้าหมายปี 2568	ผลการดำเนินงาน
● อัตราการใช้ความร้อนเฉลี่ยโรงไฟฟ้า (Net Heat Rate) มีค่าเท่ากับอัตราค่าความร้อนในการผลิตไฟฟ้าที่โรงไฟฟ้ารับประกัน ซึ่งมีการชดเชยค่าความเสื่อมสภาพของอุปกรณ์แล้ว	● อัตราการใช้ความร้อนเฉลี่ยโรงไฟฟ้าดีกว่าค่าเป้าหมาย

การบริหารจัดการ

กฟผ. กำหนดให้สายงานรองผู้ว่าการเชื้อเพลิง เป็นผู้รับผิดชอบกระบวนการบริหารเชื้อเพลิง เพื่อผลิตและจัดหาเชื้อเพลิงให้โรงไฟฟ้าอย่างเพียงพอและมีประสิทธิภาพ รวมถึงการสนับสนุนการพัฒนาธุรกิจด้านเชื้อเพลิงและธุรกิจเกี่ยวเนื่องของกลุ่ม กฟผ. ควบคู่กับสายงานรองผู้ว่าการผลิตไฟฟ้าที่รับผิดชอบกระบวนการผลิตไฟฟ้าของ กฟผ.

การผลิตไฟฟ้าของโรงไฟฟ้า กฟผ. ใช้แหล่งพลังงานที่หลากหลาย ทั้งแหล่งพลังงานประเภทหมุนเวียนและไม่หมุนเวียน เพื่อให้การผลิตไฟฟ้าของประเทศมีความมั่นคง เชื่อถือได้ ในราคาที่เหมาะสม ในปี 2568 กฟผ. ยังคงใช้ก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิงหลักควบคู่กับถ่านหินลิกไนต์และน้ำมัน โดยมีปริมาณการใช้เชื้อเพลิงจากแหล่งต่าง ๆ ดังนี้  

• ก๊าซธรรมชาติ กฟผ. ใช้ก๊าซธรรมชาติจากแหล่งอ่าวไทย แหล่งบนบก และก๊าซธรรมชาตินำเข้า (แหล่งเมียนมาและก๊าซธรรมชาติเหลว) สำหรับการผลิตไฟฟ้าของโรงไฟฟ้าของ กฟผ. จำนวน 289,619 ล้านลูกบาศก์ฟุต  
• ถ่านหินลิกไนต์ กฟผ. ใช้ถ่านหินลิกต์ไนต์จากเหมืองแม่เมาะเพื่อผลิตไฟฟ้าที่โรงไฟฟ้าแม่เมาะ จำนวน 12.55 ล้านตัน 
• น้ำมันเชื้อเพลิง กฟผ. ใช้น้ำมันเตา จำนวน 27.00 ล้านลิตร เป็นแหล่งพลังงานหลักในการผลิตไฟฟ้าที่โรงไฟฟ้ากระบี่ และใช้น้ำมันดีเซลที่โรงไฟฟ้าบางปะกง โรงไฟฟ้าจะนะ โรงไฟฟ้ากระบี่ โรงไฟฟ้าแม่ฮ่องสอน โรงไฟฟ้าแม่เมาะ โรงไฟฟ้าน้ำพอง และโรงไฟฟ้าพระนครใต้ จำนวน 8.69 ล้านลิตร
• นอกจากนี้ กฟผ. ยังผลิตไฟฟ้าจากแหล่งพลังงานหมุนเวียนอื่น ๆ ได้แก่ พลังงานความร้อนใต้ภิภพ พลังงานแสงอาทิตย์ และพลังงานลมอีกด้วย     

การอนุรักษ์พลังงาน

กฟผ. ให้ความสำคัญกับการอนุรักษ์พลังงานภายในองค์การผ่านมาตรการต่าง ๆ อาทิ

มาตรการลดพลังงาน	รายละเอียด	ปริมาณพลังงานที่ลดลง
ปรับปรุง Lighting Bay 3-4 เขื่อนภูมิพล	เปลี่ยนหลอดไฟเก่าที่ใช้พลังงานสูงและมีอายุการใช้งานมากกว่า 10 ปี จำนวน 354 หลอด เป็นหลอดใหม่ที่มีประสิทธิภาพ เพื่อลดการใช้พลังงาน	203,116.61 เมกะจูล/ปี
เปลี่ยนเครื่องปรับอากาศภายในเขื่อนภูมิพล	เปลี่ยนเครื่องปรับอากาศที่มีอายุการใช้งานมาก จำนวน 77 เครื่อง เพื่อลดการใช้พลังงานไฟฟ้าและเพิ่มประสิทธิภาพ	370,192.32 เมกะจูล/ปี
ปรับปรุง Air Chiller Bay 7 เขื่อนภูมิพล	เปลี่ยน Air Chiller ที่ใช้พลังงานสูงและมีอายุการใช้งานมาก จำนวน 1 ชุด เป็นชุดใหม่เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดการใช้พลังงาน	2,128,680.00 เมกะจูล/ปี
ปรับปรุง Air Handling Unit โรงไฟฟ้าเขื่อนท่าทุ่งนา	เปลี่ยนอุปกรณ์ของ Air Handling Unit จำนวน 2 ชุด ที่มีอายุการใช้งานประมาณ 10 ปี และมีชั่วโมงการทำงานชุดละ 8,760 ชั่วโมงต่อปี ให้สามารถทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ	87,174.07 เมกะจูล/ปี
ปรับปรุงระบบไฟฟ้าแสงสว่างภายใน โรงไฟฟ้าเขื่อนท่าทุ่งนา	เปลี่ยนโคมไฟส่องสว่างซึ่งมีอายุการใช้งานมากกว่า 20 ปี และเริ่มเสื่อมสภาพ จำนวน 440 หลอด	315,864.58 เมกะจูล/ปี
เปลี่ยนเครื่องปรับอากาศที่เสื่อมสภาพตามอายุการใช้งานเป็นระบบ Inverter โรงไฟฟ้าเขื่อนท่าทุ่งนา	เปลี่ยนเครื่องปรับอากาศ จำนวน 28 เครื่อง เป็นระบบ Inverter	146,327.04 เมกะจูล/ปี
Preventive Maintenance เครื่องปรับอากาศ สำนักงานไทรน้อย	บำรุงรักษาเครื่องปรับอากาศ จำนวน 410 เครื่อง ซึ่งทำให้ใช้พลังงานลดลงจากเดิมประมาณร้อยละ 7	1,007,513.28 เมกะจูล/ปี
ปรับอุณหภูมิในห้องจาก 24 องศาเซลเซียส เป็น 26 องศาเซลเซียส สำนักงานไทรน้อย	ปรับอุณหภูมิห้องเป็น 26 องศาเซลเซียส เพื่อลดการใช้พลังงาน	519,580.08 เมกะจูล/ปี
เปลี่ยนหลอดไฟแสงสว่าง ศูนย์ฝึกอบรมแม่เมาะ	เปลี่ยนหลอดไฟฟ้าแสงสว่าง T5 ที่มีอายุการใช้งานมาก เป็นหลอดไฟฟ้า T8 จำนวน 84 หลอด	13,245.12 เมกะจูล/ปี
บำรุงรักษาเครื่องปรับอากาศ ศูนย์ฝึกอบรมแม่เมาะ	บำรุงรักษาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของเครื่องปรับอากาศ เนื่่องจากเครื่องปรับอากาศเป็นระบบที่ใช้พลังงานมากที่สุดของอาคาร	4,561.92 เมกะจูล/ปี
มาตรการระบบปรับอากาศหรือทำความเย็นและระบายอากาศ (HVAC) โครงการแยกห้อง Controller และห้อง Switchgear อาคาร B35 เพื่อลดภาระของ Air Chiller โรงไฟฟ้าแม่เมาะ	ตั้งค่าอุณหภูมิห้องให้มีความเหมาะสมกับอุปกรณ์ที่ใช้งานภายใน	65,279.52 เมกะจูล/ปี
การใช้เครื่องปรับอากาศชุดใหม่ที่มีประสิทธิภาพสูงทดแทนชุดเดิม โครงการปรับปรุงการระบายอากาศห้องเครื่องอัดอากาศ อาคาร zk unit 8 โรงไฟฟ้าแม่เมาะ	ลดการใช้พลังงานเครื่องอัดอากาศระบบ Ash Handling เพิ่มความมั่นคงให้กับระบบอัดอากาศ	111,267.90 เมกะจูล/ปี
ป้องกันการสูญเสียพลังงานโดยลดการสูญเสียอัตราความร้อนจากการรั่วไหลของไอน้ำบริเวณ Boiler Feed Water Pump MM-T14	ลดการสูญเสียพลังงานจากการรั่วไหลของไอน้ำ และเพิ่มสมรรถนะระบบผลิตไอน้ำของโรงไฟฟ้า	114,595,583.87 เมกะจูล/ปี
เปลี่ยนเครื่องปรับอากาศแบบแยกส่วนจากชนิด Fixed Speed เป็น Variable Speed จำนวน 47 เครื่อง	เปลี่ยนเครื่องปรับอากาศแบบ Inverter ขนาดไม่ต่ำกว่า 13,000 Btu/h จำนวน 5 เครื่อง	34,512,372.00 จูล
	เปลี่ยนเครื่องปรับอากาศแบบ Inverter ขนาดไม่ต่ำกว่า 18,000 Btu/h จำนวน 1 เครื่อง	1,076,544.00 จูล
	เปลี่ยนเครื่องปรับอากาศแบบ Inverter ขนาดไม่ต่ำกว่า 24,000 Btu/h จำนวน 7 เครื่อง	102,840,516.00 จูล
	เปลี่ยนเครื่องปรับอากาศแบบ Inverter ขนาดไม่ต่ำกว่า 30,000 Btu/h จำนวน 1 เครื่อง	3,752,028.00 จูล
	เปลี่ยนเครื่องปรับอากาศแบบ Inverter ขนาดไม่ต่ำกว่า 36,000 Btu/h จำนวน 5 เครื่อง	72,586,800.00 จูล
	เปลี่ยนเครื่องปรับอากาศแบบ Inverter ขนาดไม่ต่ำกว่า 48,000 Btu/h จำนวน 28 เครื่อง	581,580,828.00 จูล
เปลี่ยนเครื่องปรับอากาศภายในหอประชุมเกษม จาติกวณิช สำนักงานใหญ่	เปลี่ยนเครื่องปรับอากาศจากเดิมคอมเพรสเซอร์ชนิด Fixed Speed เปลี่ยนทดแทนด้วยเครื่องปรับอากาศที่ใช้คอมเพรสเซอร์ชนิด Inverter	223,704,000.00 จูล

การใช้พลังงานภายในองค์การ

การใช้พลังงานภายในองค์การ
	ปี 2568	ปี 2567	ปี 2566
การใช้พลังงานโดยองค์การ
ก๊าซธรรมชาติ	282,623,125.56	323,057,100.82	322,053,733.21
น้ำมันเตา	1,110,355.55	433,933.92	123,441.53
น้ำมันดีเซล
– สำหรับการผลิตไฟฟ้า	330,212.44	1,827,952.84	6,561,774.28
– สำหรับยานพาหนะ	218,966.11	179,550.67	114,798.21
น้ำมันเบนซิน
– สำหรับยานพาหนะ	9,260.85	10,179.06	10,873.19
ถ่านหินลิกไนต์	177,448,996.64	179,720,943.36	174,050,029.76
A: ปริมาณการใช้เชื้อเพลิงไม่หมุนเวียนรวม	461,740,917.14	505,229,660.68	502,914,650.18
น้ำมันปาล์ม	–	–	–
B: ปริมาณการใช้เชื้อเพลิงหมุนเวียนรวม	–	–	–
พลังงานที่ซื้อมาใช้ในองค์การ
พลังงานไฟฟ้า	542,752,561.14	553,842,288.75	455,813,688.68
C: พลังงานที่ซื้อมาใช้ในองค์กรรวม	542,752,561.14	553,842,288.75	455,813,688.68
พลังงานที่ผลิตเองแต่ไม่ถูกนำมาใช้ในองค์การ
พลังงานไฟฟ้า	–	–	–
D: พลังงานที่ผลิตเองแต่ไม่ถูกนำมาใช้ในองค์การรวม	–	–	–
E: ปริมาณพลังงานที่ขายไป	749,935,290.76	778,042,122.87	733,951,374.09
ปริมาณการใช้พลังงานภายในองค์การรวมสุทธิ	254,558,187.53	281,029,826.57	224,776,964.78

หมายเหตุ  
– ปริมาณการใช้พลังงานภายในองค์การรวมสุทธิ = A + B + C + D – E  
– พลังงาน 1 ล้านบีทียู มีค่าเท่ากับ 1.05505585262 กิกะจูล, พลังงานไฟฟ้า 1 กิโลวัตต์-ชั่วโมง มีค่าเท่ากับ 0.00360 กิกะจูล, น้ำมันดีเซลสำหรับยานพาหนะ 1 ลิตร มีค่าเท่ากับ 36.42 เมกะจูล, น้ำมันเบนซินสำหรับยานพาหนะ 1 ลิตร มีค่าเท่ากับ 31.48 เมกะจูล สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน กระทรวงพลังงาน  
– ก๊าซธรรมชาติ (แห้ง) 1 ลูกบาศก์ฟุต มีค่าเท่ากับ 0.98 เมกะจูล, ถ่านหิน 1 กิโลกรัม มีค่าเท่ากับ 14.14 เมกะจูล, น้ำมันเตา 1 ลิตร มีค่าเท่ากับ 41.13 เมกะจูล และน้ำมันดีเซลสำหรับการผลิตไฟฟ้า 1 ลิตร มีค่าเท่ากับ 38.00 เมกะจูล คำนวณจากรายงานการใช้เชื้อเพลิง กฟผ. ปี 2568  
– ตัวเลขมาจากเชื้อเพลิงก่อนนำไปผลิตไฟฟ้าเป็นจำนวนที่ยังไม่ถูกหัก loss จากการผลิต ทำให้ตัวเลขการใช้พลังงานดูสูง  

การใช้พลังงานภายนอกองค์การ

ประเภทผู้ผลิตไฟฟ้าภายนอก	ปริมาณพลังงานที่รับซื้อ (กิกะวัตต์-ชั่วโมง)
	ปี 2568	ปี 2567	ปี 2566
ผู้ผลิตไฟฟ้าเอกชนรายใหญ่	58,954.05	64,586.32	41,134.90
ผู้ผลิตไฟฟ้าเอกชนรายเล็ก	52,674.67	53,273.71	52,674.86
ไฟฟ้าจากต่างประเทศ	39,135.87	35,985.05	32,805.15
รวม	150,764.60	153,845.08	126,614.91
	(542,752,561.14 กิกะจูล)	(553,842,288.75 จิกะจูล)	(455,813,688.68 จิกะจูล)

หมายเหตุ
– พลังงานไฟฟ้า 1 กิโลวัตต์-ชั่วโมง มีค่าเท่ากับ 0.00360 จิกะจูล

ความเข้มข้นของการใช้พลังงาน

รายการ	ปี 2568	ปี 2567	ปี 2566
ปริมาณการใช้พลังงานภายในองค์กรรวมสุทธิ (กิกะจูล)	254,558,187.53	281,029,826.57	224,776,964.78
กำลังการผลิตรวมต่อปี (กิโลวัตต์-ชั่วโมง)	61,231,079,808.00	65,857,319,327.73	67,075,981,221.02
ความเข้นข้นของการใช้พลังงาน (กิกะจูล/กิโลวัตต์-ชั่วโมง)	0.0042	0.0043	0.0034

หมายเหตุ
–  ความเข้มข้นของการใช้พลังงานคำนวณจากการใช้พลังงานภายในองค์กรเทียบกับกำลังการผลิตรวมต่อปี
–  กำลังการผลิตรวมต่อปี คือ ปริมาณพลังงานไฟฟ้าสุทธิ (Net Actual Generation) พิจารณาจาก ปริมาณพลังงานไฟฟ้าที่ผลิตได้ ทั้งหมด (Gross Actual Generation) หักด้วยปริมาณพลังงานไฟฟ้าที่ใช้ในกระบวนการผลิต (Station Service)