5 เรื่องที่คุณอาจยังไม่รู้ เกี่ยวกับ “ฉลากประหยัดพลังงานเบอร์ 5”

เมื่อพูดถึง “ฉลากประหยัดพลังงานเบอร์ 5” หรือที่เรียกสั้น ๆ ว่า “ฉลากเบอร์ 5” หลายคนคงคุ้นเคยเป็นอย่างดี เพราะเป็นสัญลักษณ์ที่อยู่คู่คนไทยมากว่า 30 ปี และมักมีภาพจำคล้าย ๆ กันว่า เบอร์ 5 คือ เครื่องหมายแสดงความประหยัดไฟ แม้ความเข้าใจนี้จะไม่ใช่เรื่องผิด แต่หากพิจารณาให้ลึกลงไปจะพบว่า ฉลากเบอร์ 5 ในปัจจุบันได้พัฒนาไปมากกว่าที่หลายคนคิด
ปัจจุบัน ฉลากเบอร์ 5 ไม่ได้ทำหน้าที่เพียงแค่บอกระดับความประหยัด แต่ได้กลายเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้ผู้บริโภคเปรียบเทียบความคุ้มค่าของผลิตภัณฑ์ในการใช้งานระยะยาว พร้อมทั้งมีส่วนร่วมในการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้ในเวลาเดียวกัน ลองมาดูกันว่า มีเรื่องใดบ้างเกี่ยวกับฉลากประหยัดพลังงานเบอร์ 5 ที่หลายคนอาจเข้าใจคลาดเคลื่อน หรือยังไม่เคยสังเกตมาก่อน

1) เบอร์ 5 ไม่ได้อยู่แค่บนเครื่องใช้ไฟฟ้า
เมื่อพูดถึงฉลากเบอร์ 5 หลายคนมักคุ้นเคยกับฉลากบนเครื่องปรับอากาศ ตู้เย็น พัดลม หรือโทรทัศน์ จนเข้าใจว่าเป็นเพียงฉลากสำหรับเครื่องใช้ไฟฟ้าเท่านั้น แต่ในความเป็นจริง ปัจจุบันฉลากประหยัดพลังงานเบอร์ 5 ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงเครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้านเท่านั้น แต่ได้ขยายขอบเขตการรับรองไปสู่ผลิตภัณฑ์ด้านการอนุรักษ์พลังงานที่หลากหลายมากขึ้น ทั้งวัสดุก่อสร้าง ฉนวนกันความร้อน ฟิล์มกรองแสง แผงเซลล์แสงอาทิตย์ รวมถึงผลิตภัณฑ์และเทคโนโลยีที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานในด้านต่าง ๆ
เรียกได้ว่าทุกวันนี้ ฉลากประหยัดพลังงานเบอร์ 5 ไม่ได้เป็นเพียงฉลากสำหรับเครื่องใช้ไฟฟ้า แต่เป็นสัญลักษณ์ของการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพที่พบได้ในหลายมิติของการใช้ชีวิต ทั้งภาคครัวเรือนและภาคอุตสาหกรรม

2) เบอร์ 5 เหมือนกัน…แต่ประหยัดไม่เท่ากัน
หลายคนอาจเคยคิดว่า เมื่อสินค้าได้รับฉลากเบอร์ 5 เหมือนกัน ก็ย่อมประหยัดพลังงานได้ในระดับเดียวกัน แต่หากสังเกตให้ดี จะพบว่า ฉลากประหยัดพลังงานเบอร์ 5 ในปัจจุบันมีการแสดง “ระดับดาว” เพื่อสะท้อนประสิทธิภาพการใช้พลังงานที่แตกต่างกัน ช่วยให้ผู้บริโภคเปรียบเทียบสินค้าได้ชัดเจนยิ่งขึ้น โดยปัจจุบันมีการแบ่งระดับดาวแบ่งออกเป็น 6 ระดับ ได้แก่
- เบอร์ 5 (ไม่มีดาว)
- เบอร์ 5 ★ (1 ดาว)
- เบอร์ 5 ★★ (2 ดาว)
- เบอร์ 5 ★★★ (3 ดาว)
- เบอร์ 5 ★★★★ (4 ดาว)
- เบอร์ 5 ★★★★★ (5 ดาว)
แม้ทุกผลิตภัณฑ์จะผ่านเกณฑ์มาตรฐานเบอร์ 5 เหมือนกัน แต่จำนวนดาวที่เพิ่มขึ้นหมายถึงประสิทธิภาพการใช้พลังงานที่สูงขึ้นตามลำดับ ดังนั้น ก่อนตัดสินใจซื้อ ผู้บริโภคควรสังเกตจำนวนดาวประกอบด้วย เพราะ “ยิ่งดาวมาก ยิ่งประหยัดมาก ยิ่งคุ้มค่ามาก” และเมื่อใช้งานต่อเนื่องตลอดหลายปี ความแตกต่างเล็ก ๆ บนฉลาก อาจกลายเป็นความแตกต่างของค่าใช้จ่ายที่เห็นได้อย่างชัดเจน

3) เบอร์ 5 ไม่ได้เป็นแค่เรื่องของการตลาด
อีกหนึ่งการรับรู้ที่ผู้บริโภคเข้าใจคือ มองว่าฉลากเบอร์ 5 เป็นเพียงเครื่องมือทางการตลาดที่ผู้ผลิตใช้สร้างความน่าเชื่อถือให้กับสินค้า แต่ในความเป็นจริงแล้ว เบื้องหลังฉลากหนึ่งใบคือกระบวนการกำหนดเกณฑ์มาตรฐาน และกระบวนการรับรองที่เข้มงวด รวมถึงการทดสอบประสิทธิภาพในห้องปฏิบัติการทดสอบจริง โดยเป็นความร่วมมือระหว่าง การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) และ กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน (พพ.) ซึ่งร่วมกันพัฒนาและกำกับมาตรฐานด้านประสิทธิภาพพลังงานของประเทศ
ฉลากเบอร์ 5 ไม่ใช่เพียงเครื่องมือทางการตลาดของผู้ผลิต แต่เป็นเครื่องหมายรับรองที่ผ่านการประเมินตามเกณฑ์มาตรฐานและได้รับการรับรองจากหน่วยงานภาครัฐด้านพลังงานโดยตรง

4) เบอร์ 5 บอก “ค่าใช้จ่ายตลอดอายุการใช้งาน” มากกว่าแค่ “ราคาในวันที่ซื้อ”
เวลาตัดสินใจซื้อสินค้า หลายคนมักให้ความสำคัญกับ “ราคา” บนป้ายเป็นลำดับแรก แต่สำหรับเครื่องใช้ไฟฟ้า ราคาหน้าร้านเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของค่าใช้จ่ายทั้งหมด เพราะยังมีค่าไฟฟ้าที่ต้องจ่ายต่อเนื่องตลอดอายุการใช้งานไปอีกหลายปี
ด้วยเหตุนี้ กฟผ. จึงพัฒนาโปรแกรม “คุณคุ้ม” เพื่อช่วยวิเคราะห์ต้นทุนรวมตลอดอายุการใช้งาน ให้ผู้บริโภคสามารถเปรียบเทียบความคุ้มค่าของผลิตภัณฑ์ได้อย่างรอบด้านมากขึ้น โดยนำข้อมูลจาก ฉลากประหยัดพลังงานเบอร์ 5 และข้อมูลสำคัญอื่น ๆ ทั้งค่าใช้จ่ายด้านพลังงาน ประสิทธิภาพของผลิตภัณฑ์ อายุการใช้งาน และราคาจำหน่าย มาคำนวณเป็นต้นทุนรวมตลอดอายุการใช้งาน ผลลัพธ์ที่ได้ช่วยตอบคำถามสำคัญว่า ผลิตภัณฑ์รุ่นใดให้ความคุ้มค่ามากที่สุดในระยะยาว โปรแกรม “คุณคุ้ม” จึงช่วยต่อยอดข้อมูลบนฉลากเบอร์ 5 ให้เป็นมากกว่าข้อมูลด้านความประหยัด แต่เป็นเครื่องมือช่วยตัดสินใจด้านความคุ้มค่าอย่างแท้จริง โดยสามารถเข้าใช้งานได้ที่ https://labelno5.egat.co.th/home/khunkum/

5) เบอร์ 5 มากกว่าแค่ประหยัดเงินคุณ
เหตุผลหลักที่หลายคนเลือกผลิตภัณฑ์ฉลากเบอร์ 5 เพราะต้องการลดค่าไฟฟ้า ซึ่งเป็นประโยชน์ที่จับต้องได้ทันที แต่อีกมิติที่สำคัญไม่แพ้กันคือ “ผลลัพธ์ด้านสิ่งแวดล้อม” เมื่อมีการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ความต้องการใช้พลังงานโดยรวมจะลดลง ส่งผลให้ลดการใช้ทรัพยากร ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และช่วยสนับสนุนการใช้พลังงานอย่างคุ้มค่ามากขึ้น
นี่จึงเป็นเหตุผลที่ ฉลากประหยัดพลังงานเบอร์ 5 ในปัจจุบัน เชื่อมโยงกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนและการมุ่งสู่ Net Zero Emissions แม้จะเป็นเพียงการตัดสินใจเลือกซื้อสินค้าเพียงชิ้นเดียว แต่หากผู้บริโภคจำนวนมากร่วมกันเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีประสิทธิภาพสูง ก็สามารถสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อโลกของเราได้อย่างเป็นรูปธรรม ทุกครั้งที่เลือกใช้ผลิตภัณฑ์ฉลากเบอร์ 5 คุณไม่ได้เพียงลดค่าใช้จ่ายของตนเองเท่านั้น แต่ยังร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการใช้พลังงานอย่างรู้คุณค่า และช่วยขับเคลื่อนประเทศไทยสู่อนาคตที่ยั่งยืนมากขึ้น กล่าวได้ว่า ยิ่งใช้เบอร์ 5 ยิ่งช่วยรักษ์โลก
มองให้มากกว่าเลข 5 ยิ่งคุ้มค่า ยิ่งยั่งยืน
ทุกวันนี้ “ฉลากประหยัดพลังงานเบอร์ 5” ไม่ได้เป็นเพียงสัญลักษณ์ของการประหยัดไฟอีกต่อไป แต่ยังสะท้อนถึงระดับประสิทธิภาพ ความคุ้มค่า และการมีส่วนร่วมในการดูแลสิ่งแวดล้อมไปพร้อมกัน ดังนั้น ครั้งต่อไปที่เห็นฉลากวงแหวนสีฟ้าที่มีเบอร์ 5 ลองสังเกตให้มากกว่าตัวเลขที่คุ้นตา โดยเฉพาะจำนวนดาวและข้อมูลสำคัญที่อยู่บนฉลาก เพราะรายละเอียดเล็ก ๆ เหล่านั้น อาจเป็นตัวช่วยสำคัญในการตัดสินใจเลือกสิ่งที่คุ้มค่าที่สุด ทั้งสำหรับตัวคุณและโลกของเรา
