random-csr-img04.jpg

เขื่อนสิริกิติ์ จับมือกับชุมชนต้นน้ำน่านสร้างฝายชะลอน้ำแบบกึ่งถาวรด้วยเถ้าลอยลิกไนต์

          จิตอาสาเขื่อนสิริกิติ์ ร่วมกับเยาวชนวิทยาลัยเทคนิคน่าน โรงเรียนเมืองลีประชาสามัคคี หัวหน้าส่วนราชการในพื้นที่อำเภอนาหมื่น ผู้นำชุมชน ผู้นำท้องถิ่น และราษฎรบ้านค่างาม หมู่ 10 ต.ปิงหลวง อ.นาหมื่น จ.น่าน สร้างฝายชะลอน้ำแบบกึ่งถาวรด้วยเถ้าลอยลิกไนต์ เพื่อกักเก็บน้ำและคืนความชุ่มชื้นให้กับผืนป่าต้นน้ำน่าน

20160405-C01-01

          ดร.สุเทพ เลิศศรีมงคล ผู้อำนวยการเขื่อนสิริกิติ์ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย นายสมาน กองแก้ว นายอำเภอ นาหมื่น นายสุชาติ ผดุงพันธุ์ รองผู้อำนวยการวิทยาลัยเทคนิคน่าน ว่าที่ร้อยโทวิญญู ศรีบุญเรือง ผู้อำนวยการโรงเรียนเมืองลีประชาสามัคคี นายชรินทร์ อินต๊ะเหล็ก กำนันตำบลปิงหลวง พร้อมด้วยหัวหน้าส่วนราชการในพื้นที่อำเภอนาหมื่นคณะครู นักเรียน จากวิทยาลัยเทคนิคน่าน โรงเรียนเมืองลีประชาสามัคคี ผู้นำชุมชน ผู้นำท้องถิ่นราษฎรบ้านค่างาม ผู้บริหาร ผู้ปฏิบัติงาน และลูกจ้างจากเขื่อนสิริกิติ์ จำนวนกว่า 150 คน ร่วมสร้างฝายชะลอน้ำแบบกึ่งถาวร ในพื้นที่ป่าชุมชนบ้านค่างาม หมู่ 10 ตำบลปิงหลวง อำเภอนาหมื่น จังหวัดอุตรดิตถ์ เมื่อวันที่ 25-26 มีนาคม 2559 ทั้งนี้ เพื่อกักเก็บน้ำ ลดความรุนแรงของการเกิดไฟป่า ลดการพังทลายของหน้าดิน ลดความรุนแรงของกระแสน้ำในลำห้วย ช่วยกักเก็บตะกอนและวัสดุต่างๆ ที่ไหลลงมากับน้ำในลำห้วย เพื่อเพิ่มความหลากหลายทางชีวภาพ นอกจากนี้ ยังเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์น้ำ และใช้เป็นแหล่งน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภค

          ดร.สุเทพ เลิศศรีมงคล กล่าวว่า ในพื้นที่ต้นน้ำมักประสบปัญหาขาดแคลนน้ำในช่วงฤดูแล้ง แต่เดิมผู้นำชุมชนได้ชักชวนราษฎรในหมู่บ้านร่วมสร้างฝายชะลอด้วยการโยนหินทับซ้อนกันหลายๆ ชั้น เพื่อกักเก็บน้ำ เมื่อถึงฤดูฝนจะมีน้ำหลากลงมาจากภูเขา ความแรงของน้ำได้พัดพาก้อนหินหายไปกับกระแสน้ำ ดังนั้น ชุมชนจึงมีแนวคิดที่จะสร้างฝายชะลอน้ำที่แข็งแรงกว่าเดิม แต่ยังประสบกับปัญหาเรื่องวัสดุอุปกรณ์ จึงขอความอนุเคราะห์มายังเขื่อนสิริกิติ์

20160405-C01-02

          ดร.สุเทพ กล่าวต่อว่า ตัวเถ้าลอยลิกไนต์ที่ผสมกับซีเมนต์นี้ เป็นวัสดุพลอยได้จากกระบวนการผลิตกระแสไฟฟ้าของโรงไฟฟ้าแม่เมาะ จ.ลำปาง ซึ่งมีมากถึง 3 ล้านตันต่อปีจึงได้นำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ และเป็นการสร้างมูลค่าเพิ่ม โดยนำเถ้าลอยลิกไนต์มาผสมกับปูนซีเมนต์ ทราย และหิน แล้วเทในแบบหล่อ ขนาด 25 x 25 x 25 ซม. จะได้ก้อนลูกบาศก์ น้ำหนักประมาณ 38 กิโลกรัม แล้วนำไปใส่ในกล่องลวดตาข่าย (Gabion) และนำก้อนหินขนาดกลางและเล็กใส่ด้านบนให้เต็ม ก็จะกลายเป็นฝายชะลอน้ำแบบกึ่งถาวร ซึ่งจะได้คอนกรีตที่มีคุณสมบัติแข็งแรง มีความยืดหยุ่น ไม่มีปัญหาการซึมผ่านของน้ำ

          นายสมาน กองแก้ว นายอำเภอนาหมื่น กล่าวว่า วันนี้ได้รับความร่วมมือจากทุกภาคส่วน เป็นเพียงการเริ่มต้นของการสร้างฝายชะลอน้ำ ขอบคุณทาง กฟผ.เขื่อนสิริกิติ์ ที่ได้มีการทดลองสร้างฝายด้วยเถ้าลอยลิกไนต์ ที่นี่เป็นแห่งแรก จากนี้ไปต้องเริ่มสร้างฝายฯ ในลำห้วยต่างๆ ควบคู่กับการดูแลป่าอย่างจริงจัง โดยเฉพาะการปลูกข้าวโพด หรือพืชเชิงเดี่ยว ที่มีผลกระทบต่อพื้นป่า และส่งผลให้เกิดการพังทลายของหน้าดิน นอกจากจะต้องเร่งฟื้นฟูผืนป่าให้กลับมามีความชุ่มชื้นอุดมสมบูรณ์เช่นเดิมแล้ว สิ่งที่จะต้องทำควบคู่กันไปคือ การปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตของราษฎร สร้างอาชีพสร้างรายได้อย่างยั่งยืน

20160405-C01-03

          นายชรินทร์ อินต๊ะเหล็ก กำนันตำบลปิงหลวง กล่าวว่า ฝายชะลอน้ำแบบกึ่งถาวรที่ทุกคนมาร่วมกันทำในวันนี้ เป็นความต้องการของชุมชน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อกักเก็บน้ำ สร้างความชุ่มชื้นให้ผืนดินบริเวณโดยรอบ อีกทั้งยังช่วยกั้นน้ำให้ไหลเข้าสู่บ่อน้ำดิบที่ใช้ในการผลิตประปาของหลายหมู่บ้านในพื้นที่นี้ ขอขอบคุณ กฟผ.เขื่อนสิริกิติ์ และทุกภาคส่วนที่มาร่วมสร้างฝายชะลอน้ำ เพื่อแสดงพลังให้เห็นว่า คนในชุมชนและหน่วยงานในพื้นที่ ไม่นิ่งดูดายที่จะปกปักรักษาป่าต้นน้ำแห่งนี้