20161013 A01 01

          เช่นเดียวกันกับ “เขื่อนอเนกประสงค์” ขนาดใหญ่ทั่วประเทศ “เขื่อนบางลาง” แห่งแดนปลายด้ามขวาน ที่สร้างรังสรรค์ขึ้นปิดกั้นสายน้ำปัตตานีจนเกิดเป็นทะเลสาบกว้างสงบอยู่กลางผืนป่า ดึงดูดให้ผู้คนได้มาสัมผัสและเก็บเกี่ยวความประทับใจกลับไปไม่รู้คลาย

          มนต์เสน่ห์ของเขื่อนบางลางนั้น โดดเด่นอยู่ท่ามกลางการโอบล้อมของเทือกเขาซ้อนสลับซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเทือกเขาสันกาลาคีรีที่ตั้งตระหง่านโอบล้อมทะเลสาบธารโต ผืนน้ำกว้างสีเขียวเหนือเขื่อน เมื่อไต่ขึ้นไปตามระดับถนนที่สูงชันจนใกล้สันเขื่อน บริเวณนี้เป็นที่ตั้งของ “ศาลาบุหงาตันหยง” ที่ ๆ เราสามารถทอดสายตาชื่นชมทัศนียภาพอ่างเก็บน้ำกว้างและแนวสันเขื่อนหินทิ้งโค้งในมุมมองที่งดงามชัดเจน

          อาณาบริเวณรายรอบเขื่อนนั้น ได้รับการจัดแต่งให้เป็นแหล่งพักผ่อนสันทนาการที่เหมาะเจาะลงตัว ไม่เพียงจะเป็นสถานที่อันโปรดปรานของเจ้าหน้าที่ชาวเขื่อนที่ใช้ทำกิจกรรมพักผ่อนร่วมกันเป็นประจำแล้ว นักท่องเที่ยวผู้สัญจรมาเยือนเป็นครั้งคราวก็ยังสัมผัสได้ถึงความรื่นรมย์ต่าง ๆ ทั้งสนามกอล์ฟเขื่อนบางลางที่เคยรุ่งเรืองอย่างยิ่งในวันคืนเก่าๆ ลานกีฬาออกกำลังกาย และถนนภายในเขื่อนที่เชื่อมเลาะเลี้ยวแทรกไปตามขุนเขาและผืนน้ำที่เหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้รักสุขภาพ และนักปั่นสองล้อให้ได้เข้ามาใช้ชีวิต พักผ่อนและท้าทายศักยภาพของตนเอง

          อีกด้านหนึ่งของเขื่อนบางลางมี “ร้านอาหารบาแล” ตั้งเป็นศูนย์กลางเพื่อรองรับให้บริการแก่นักท่องเที่ยวมาอย่างยาวนาน รวมไปถึงความสะดวกสบายในรูปของ “เรือนพักรับรอง” ในการดูแลของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตฯ ที่เปิดกว้างต้อนรับนักท่องเที่ยวทุกกลุ่มให้เข้ามาพักผ่อนอย่างใกล้ชิดแนบติดกับธรรมชาติ

          อีกแง่มุมหนึ่งของการเดินทางที่มีความภิรมย์ยิ่งคือ “กิจกรรมการล่องเรือ” ตระเวนชมหมู่บ้านที่ตั้งอยู่เริมชายน้ำเหนือเขื่อน และทัศนียภาพสวยแปลกตาของผืนผ่าที่รายล้อม “ทะเลสาบธารโต” นั่นเอง

20161013 A01 02

          เมื่อออกเดินทางจากสันเขื่อนบางลางท่องเลาะไปบนผืนน้ำ ความรื่นรมย์ใจจาก “ผืนป่าฮาลา” จะปรากฏชัดตลอดเส้นทอง นี่คือผืนป่าดิบชื้นเหนือเขื่อนที่เป็นส่วนหนึ่งของเขต “อุทยานแห่งชาติบางลาง” ประกอบขึ้นเป็นภูมิทัศน์เทือกเขาที่สลับซับซ้อนสูงต่ำ อันเป็นพื้นที่เชื่อมต่อกับ “เขตรักษาสัตว์ป่าฮาลาบาลา” ในเขตจังหวัดนราธิวาส ที่ซุกซ่อนอุดมไปด้วยพันธุ์ไม้แปลกประจำถิ่นใต้ อาทิ ใบไม้สีทอง ปาล์มบังสูรย์ เฟินดึกดำบรรพ์ บัวผุด ฯลฯ และภายในผืนป่าสูงชันยังเป็นแหล่งอยู่อาศัยและหากินของสรรพสัตว์ทั้งฝูงกระทิง หมูป่า เก้ง กวางป่า ไปจนถึงฝูงลิงค่างอีกสารพัดสารพัน

20161013 A01 03

20161013 A01 04

          ภูมิทัศน์เหนือผืนทะเลสาบที่เรือล่องพ้นผ่านยังปรากฏเป็นโขดเขาเกาะแก่งโผล่พ้นน้ำให้ได้เห็น บ่งบอกถึงร่องรอยหมู่บ้านดั้งเดิมที่สูญจมหายเมื่อครั้งอดีต พื้นที่เล็ก ๆ กระจัดกระจายเหนือเขื่อนหลายแห่งยังเป็นชุมชนอยู่อาศัยเล็ก ๆ ของชาวบ้านที่รักสงบ สมถะ มีชีวิตที่แอบอิงพึ่งพาอยู่กับวิถีธรรมชาติที่บริสุทธิ์สดใส โดยดำรงชีพด้วยการับจ้างทำสวนยางพารามาหลายชั่วรุ่นคน

20161013 A01 05

          หนึ่งในสถานที่สำคัญซึ่งอยู่รอบขอบอ่าง คือ “โครงการหมู่บ้านจุฬาภรณ์พัฒนา 7” ซึ่งถือเป็นหนึ่งในหมู่บ้านทางยุทธศาสตร์ที่จัดตั้งขึ้นเพื่อรองรับกลุ่มอดีต “สมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์มลายา” ที่เคยเคลื่อนไหวอยู่ในเขตแดนไทย จับอาวุธขึ้นสู้กับรัฐบาลมาเลเซียเพื่อปลดแอกแผ่นดินมลายูจากเจ้าอาณานิคมในอดีตนั่นเอง ก่อนที่พวกเขาจะยุติบทบาทการใช้ความรุนแรง แล้วหันมาเป็นส่วนหนึ่งในกลุ่มผู้พัฒนาชาติไทย ใช้ชีวิตทำมาหากินอย่างเป็นปกติสุขอยู่บนแผ่นดินไทยเรื่อยมา

          นอกจากนี้หมู่บ้านจุฬาภรณ์พัฒนาที่ 7 ซึ่งตั้งอยู่ในเขตตำบลแม่หวาด อำเภอธารโต ยังเป็นโครงการที่เกิดจากพระราชดำริของ “สมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์ฯ” ที่ทรงพระราชทานแนวทางการจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้และเผยแพร่การอนุรักษ์ฟื้นฟูสภาพป่าที่เคยเสื่อมโทรมในอดีตให้กลับมามีความสมบูรณ์อีกครั้ง โดยโครงการนี้ดำเนินงานโดยหน่วยงานป่าไม้ และความร่วมมือของตำรวจตระเวนชายแอนมาตั้งแต่ พ.ศ.2536 มีการริเริ่มดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ ทั้ง ศูนย์เพาะขยายพันธุ์กล้าไม้หายาก และชนิดที่ใกล้จะสูญพันธุ์ มีการเปิดอบรมให้ความรู้ในด้านการเพาะชำแก่ประชาชนในพื้นที่ แจกจ่ายกล้าไม้ให้ราษฎร และมีกิจกรรมส่งเสริมอาชีพเพิ่มรายได้ให้กับเกษตรกรอย่างต่อเนื่อง

          เมื่อล่องเลาะไปตามสายน้ำคลองฮาลา ก็ยิ่งสัมผัสได้ชัดเจนถึงความบริสุทธิ์ของผืนป่าที่รายล้อมอยู่รอบตัว ซึ่งเป็นถิ่นอาศัยของนกหลากสายพันธุ์ ทั้งนกเงือกปากดำและนกกาฮัง ที่มักปรากฏตัวให้เห็นตามริมแนวคลอง จนกระทั่งเข้าสู่ปากคลองฮาลา บริเวณนี้เองในยามที่น้ำลดจนพื้นดินเกิดเป็นหญ้าระบัดใบก็มักมีฝูงกระทิงปรากฏตัวออกมาเดิน แทะเล็มหญ้าซึ่งเป็นแหล่งอาหารชั้นดีของพวกมันอยู่เสมอๆ ซึ่งป่าดิบชื้นแถบนี้ยังอุดมไปด้วยสายน้ำตกสวยที่ซ่อนเร้นให้เข้าไปสัมผัสมากมายทั้ง น้ำตกกิตติโชควัฒนา น้ำตกคลองโต๊ะโมะ เหล่านี้เอง คือคุณค่า คือของขวัญจากธรรมชาติส่วนเสี้ยวหนึ่งที่ปรากฏเหนือผืนน้ำเหนือเขื่อนบางลาง

ที่มา หนังสือ ADVANCE THAILAND GEOGRAPHIC ปีที่ 21 ฉบับที่ 150 พุทธศักราช 2559