โรงไฟฟ้าพลังงานความร้อนจากแสงอาทิตย์ อีกทางเลือกเทคโนโลยีพลังงานหมุนเวียน

    โรงไฟฟ้าพลังงานความร้อนจากแสงอาทิตย์(Concentrating Solar Power – CSP) หรือ Solar thermal ผลิตไฟฟ้าด้วยการนำกระจกรูปทรงพาราโบล่า(heliostats)นับหมื่นแผ่น มาสะท้อนรังสีความร้อนจากแสงอาทิตย์ ถ่ายเทผ่านตัวกลางที่สะสมความร้อนได้ เช่น น้ำมันแร่ เกลือหลอมเหลว จากนั้น นำความร้อนไปผลิตไฟฟ้าแบบโรงไฟฟ้าพลังความร้อน ซึ่งสามารถทำได้ 2 แบบใหญ่ๆ คือแบบหอคอยรับรังสี (tower receiver) กับแบบท่อดูดซับ (absorber tube)

article 20161205 01.jpg

โครงการ Crescent Dunes Solar Energy รัฐเนวาดา สหรัฐอเมริกา

    นับเป็นอีกความพยายามที่นำพลังงานหมุนเวียนมาผลิตไฟฟ้า ข้อดี คือ สามารถผลิตไฟฟ้าได้ในช่วงที่ไม่มีแดดได้อีกระยะหนึ่ง หรือ วันละราว 12 ชั่วโมง แทนการใช้เชื้อถ่านหิน หรือ ก๊าซธรรมชาติ ซึ่งจะสามารถลดข้อจำกัดของแผงโซลาร์เซลล์ ที่ผลิตได้เฉพาะในช่วงที่มีแดด 4 – 5 ชั่วโมง แต่มีข้อเสีย คือ ต้นทุนยังสูงอยู่มาก เนื่องจากต้องนำเข้ากระจกจากต่างประเทศ ถึงแม้ว่าจะถูกกว่าการใช้แบตเตอรี่เก็บไฟฟ้าก็ตาม นอกจากนี้ ยังส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม โดยโรงไฟฟ้าประเภทนี้ ในอเมริกา ในแต่ละโรงไฟฟ้า จะมีนกเสียเสียชีวิตนับ 10 ตัว นับ 100 ตัวต่อวัน ที่ถูกเผาไหม้เสียชีวิตในทันทีที่บินผ่าน

    โรงไฟฟ้าที่ใช้ความร้อนจากแสงอาทิตย์ในการผลิตไฟฟ้า ที่ประเทศไทยมีอยู่แห่งเดียวคือ จังหวัดกาญจนบุรี ในระบบรางรวมแสง เป็นรายแรกในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จำหน่ายไฟฟ้าเข้าระบบเชิงพาณิชย์ให้แก่ กฟภ.แล้ว ด้วยกำลังการผลิตเสนอขาย 4.5 เมกะวัตต์ แต่เนื่องจาก ลักษณะของแสงในภูมิประเทศของไทย เป็นแบบสะท้อนมากกว่าแบบตรง จึงทำให้แสงที่ตกกระทบแผ่นสะท้อนมีค่าความร้อนไม่สูงเท่าที่ควร ประสิทธิภาพของโรงไฟฟ้าจึงต่ำตามไปด้วย (https://solarsmileknowledge.com และ Stock Association Thailand)

article 20161205 02

จากการศึกษาของ IEA(International Energy Agency) ของสหรัฐอเมริกา ต้นทุนเฉลี่ยตลอดอายุโครงการ (levelized cost of energy - LCOE) ยังสูงกว่าการผลิตพลังงานประเทศอื่น แต่ในปัจจุบันราคาลดลงมาเป็นลำดับ

    การดำเนินงานของ กฟผ. ด้านพลังงานทดแทนในปัจจุบัน ได้ยกระดับจากการเป็นโครงการวิจัย ไปสู่การใช้งานจริงในเชิงพาณิชย์ ซึ่งจะสอดคล้องกับรูปแบบหลายประเทศกำลังดำเนินการ คือการนำเทคโนโลยีพลังงานมาทำงานร่วมกัน(Hybrid RE) เพื่อให้สามารถจ่ายไฟฟ้าได้อย่างมั่นคงขึ้น เช่น โรงไฟฟ้า Solar Thermal ทำงานร่วมกับโรงไฟฟ้าชีวมวล

    กฟผ. ติดตามความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี และพร้อมนำพลังงานหมุนเวียนมาใช้เพิ่มขึ้นในเวลา และเทคโนโลยีที่เหมาะสม