ไฮบริดกังหันลมลำตะคองเคียงคู่เซลล์เชื้อเพลิง คู่สร้าง คู่สม แห่งเขายายเที่ยง

20170907 ART01 01

20170907 ART01 02

กันหันลมลำตะคอง ใหญ่ที่สุด 2 ต้น แรกของเมืองไทย

         หากใครที่ได้ขับรถผ่านถนนมิตรภาพ ตามเส้นทางที่วิ่งไปทางเมืองโคราช คงจะได้เห็นกังหันลมจำนวน 12 ต้น ที่ตั้งตระหง่านอยู่ตามรายทาง ซึ่งกังหันลมที่เห็นนั้นคือ โครงการกังหันลมผลิตไฟฟ้าลำตะคองระยะที่ 2 ของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ทีเพิ่งติดตั้งเสร็จสดๆ ร้อนๆ เมื่อไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา

         กังหันลมขนาดกำลังผลิตต้นละ 2 เมกะวัตต์ จำนวน 12 ต้น รวมกำลังผลิต 24 เมกะวัตต์ ที่ทอดยาวตลอด 8 กิโลเมตร บนเขายายเที่ยง ตำบลคลองไผ่ อำเภอสีคิ้วนี้มีความพิเศษ เพราะไม่ได้จ่ายไฟฟ้าเข้าระบบเท่านั้น ยังทำงานร่วมกับเซลล์เชื้อเพลิง หรือเรียกว่า Wind Hydrogen Hybrid ซึ่งเป็น ‘แห่งแรกและแห่งเดียวในภูมิภาคเอเชีย’ ที่ใช้ระบบนี้ในการกักเก็บและจ่ายไฟฟ้า

20170907 ART01 03

Wind Hydrogen Hybrid คืออะไร?

         แม้ชื่อของ Wind Hydrogen Hybrid จะเข้าใจยาก แต่ในความเป็นจริงแล้ว ก็คืออีกรูปแบบหนึ่งของการเก็บกักพลังงาน ในรูปของไฮโดรเจน ก่อนนำมาผลิตไฟฟ้าโดยผ่านเซลล์เชื้อเพลิงเพื่อจ่ายไฟฟ้าในช่วงที่มีความต้องการไฟฟ้า

         หลักการทำงานของเจ้าเครื่องกักเก็บพลังงาน Wind Hydrogen Hybrid คือ เมื่อกังหันลม ผลิตไฟฟ้าขึ้น ไฟฟ้าส่วนหนึ่งก็จะจ่ายเข้าระบบของ กฟผ. ขณะที่ อีกส่วนหนึ่งจะจ่ายเข้าที่เครื่อง Electrolyzer หรือเครื่องแยกน้ำด้วยไฟฟ้า ที่ทำให้เกิดออกซิเจน (O2) และก๊าซไฮโดรเจน (H)

         หลังจากนั้น ก๊าซไฮโดรเจนที่ได้มาจะนำไปกักเก็บไว้ในถังกักเก็บ และเมื่อถึงเวลาที่มีความต้องการไฟฟ้า จะนำก๊าซไฮโดรเจนดังกล่าวไปผ่านเซลล์เชื้อเพลิง (Fuel Cell) กำลังผลิต 300 กิโลวัตต์ เพื่อเปลี่ยนเป็นไฟฟ้าเพื่อใช้งานต่อไป

20170907 ART01 04

20170907 ART01 05

การทำงานของ Fuel Cell

ที่มา : https://suryaurza.com/hydrogen-fuel-cell/

มุ่งเป้าหมายศูนย์การเรียนรู้เป็น Zero Energy Building

         การนำกังหันลมมาทำงานร่วมกับเทคโนโลยีกักเก็บพลังงานด้วย Wind Hydrogen Hybrid ที่ลำตะคองนั้น เป็นโครงการวิจัยของ กฟผ. เพื่อศึกษาข้อดี ข้อเสีย และประสิทธิภาพของการทำงานของระบบกักเก็บพลังงาน ตลอดจนนำไฟฟ้าที่ได้ไปใช้งานจริงในศูนย์การเรียนรู้ลำตะคองแห่งใหม่ของเมืองโคราช ที่จะเปิดในปี 2561 และจะเป็นส่วนหนึ่งของการนำมาสาธิตในศูนย์ เพื่อการเรียนรู้ระบบพลังงานไฟฟ้าของประเทศไทยอย่างครบวงจร

         จุดเด่นของการจับคู่โครงการไฮบริดลมกับเซลล์เชื้อเพลิงลำตะคอง คือ ทำให้สามารถกักเก็บพลังงานลมซึ่งมักจะพัดมากในช่วงเวลากลางคืน นำไฟฟ้ามาใช้ในช่วงกลางวัน ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ศูนย์การเรียนรู้เปิดให้บริการ ซึ่งจะทำให้ศูนย์การเรียนรู้แห่งนี้กลายเป็น Zero Energy Building หรือเป็นอาคารที่พึ่งพาพลังงานจากพลังงานหมุนเวียน 100% อย่างมีเสถียรภาพ

20170907 ART01 06

ภาพจำลองศูนย์การเรียนรู้ลำตะคอง

         การก้าวเข้ามาอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยี โดยเฉพาะพลังงานหมุนเวียนเป็นสิ่งที่ประเทศไทยจะต้องก้าวตามให้ทัน ควบคู่กับการพัฒนาโรงไฟฟ้าหลัก เพื่อสร้างความมั่นคงทางระบบไฟฟ้า คิดไปก็ไม่ต่างกับ คู่สร้าง คู่สม ที่ต้องพึ่งพาอาศัยกัน และอยู่ร่วมกันอย่างเกื้อกูล เช่นเดียวกับไฮบริดลำตะคอง แห่งเขายายเที่ยงในวันนี้