ช่วงที่ผ่านมาเกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวในประเทศไทยขึ้นให้รู้สึกตระหนกอยู่เรื่อยๆ โดยเฉพาะประชาชนในบริเวณโดยรอบเขื่อนของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย ( กฟผ. ) ย่อมเกิดความวิตกกังวลด้านความปลอดภัยของเขื่อนเป็นเรื่องธรรมดา แต่จะให้เกิดความเชื่อมั่นได้อย่างไร ว่าเขื่อนของ กฟผ. มีความมั่นคงแข็งแรงและปลอดภัยอย่างแท้จริง กฟผ. โดยกองความปลอดภัยเขื่อน ฝ่ายบำรุงรักษาโยธา จึงได้จับมือร่วมกับสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) พัฒนาระบบตรวจสุขภาพเขื่อน เพื่อสร้างความเชื่อมั่นด้านความมั่นคงปลอดภัยให้กับประชาชน

 

20190111 ART01 01

 

         ในอดีตการตรวจสอบความมั่นคงปลอดภัยเขื่อนของ กฟผ. นั้น มีทั้งวิธีการตรวจสอบสิ่งผิดปกติด้วยสายตา ตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจวัดพฤติกรรมเขื่อน และการจดบันทึกข้อมูล จวบจนปัจจุบันได้มีการคิดค้น "ระบบตรวจสุขภาพเขื่อน (DS-RMS)" โดยพัฒนาให้สามารถดึงข้อมูลจากเครื่องมือวัดต่างๆได้อย่างอัตโนมัติ ทั้งเครื่องมือตรวจวัดพฤติกรรมเขื่อน เครื่องมือตรวจวัดแผ่นดินไหว และเครื่องมืออุตุอุทกวิทยา ที่ กฟผ. ติดตั้งไว้ที่ตัวเขื่อนและรอบอ่างเก็บน้ำ โดยระบบจะทำการรวบรวมข้อมูล และนำมาประมวลผลผ่านกระบวนการคิดวิเคราะห์เชิงเทคนิคเพื่อหาสถานะความปลอดภัยเขื่อนด้วยระบบผู้เชี่ยวชาญ (Expert System) ระบบนี้จะแจ้งสถานะความปลอดภัยของเขื่อนต่างๆ ให้กับเจ้าหน้าที่ผู้เกี่ยวข้องทราบในรูปแบบของเว็บไซต์ พร้อมทั้งมีการแจ้งเตือนผ่าน SMS และ Email หากเกิดความผิดปกติเจ้าหน้าที่สามารถเข้าดำเนินการแก้ไขได้อย่างทันท่วงที

         คุณสัมฤทธิ์ สมัครเขตการณ์ หัวหน้าแผนกเทคโนโลยีเขื่อน กองความปลอดภัยเขื่อน เล่าว่า “ปัจจุบันมีการเผยแพร่ข้อมูลให้สาธารณชนรับทราบ ผ่านทาง Application ที่ชื่อว่า Dam Safety (ระบบตรวจสุขภาพเขื่อน) เพื่อรายงานข้อมูลเหตุการณ์แผ่นดินไหวที่เกิดขึ้น ทั้งขนาด บริเวณที่เกิดแผ่นดินไหว ระยะทางห่างจากเขื่อน กฟผ. และค่าแรงสั่นสะเทือนที่เขื่อนได้รับทุกครั้งที่เกิดเหตุการณ์ พร้อมกับสรุปสถานการณ์น้ำของแต่ละเขื่อน ยิ่งไปกว่านั้นยังมีการแสดงภาพจากกล้องวงจรปิดแบบเรียลไทม์ รวมถึงสรุปสถานะความปลอดภัยเขื่อน เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับประชาชน และเพื่อให้การรายงานในรูปแบบ Application เข้าใจได้ง่าย ผู้พัฒนาจึงนำผลการประเมินสถานะความปลอดภัยเขื่อนมาแสดงเป็นสี เช่น สีเขียว แสดงว่า เขื่อนมีความปลอดภัย มีพฤติกรรมเป็นปกติ หรือ สีเหลือง แสดงว่า เขื่อนยังคงปลอดภัยแต่มีพฤติกรรมที่สงสัยว่าจะนำไปสู่ความไม่ปลอดภัย เป็นต้น หากเกิดความสงสัยหรือกำลังอยู่ในช่วงวิกฤต การเฝ้าระวังสถานการณ์ต่างๆ ก็สามารถตรวจสอบเหตุการณ์ได้จาก Application นี้ได้ทันที”

         นับว่าการพัฒนาระบบตรวจสุขภาพเขื่อน (DS-RMS) เป็นการเปลี่ยนแปลงศัพท์ทางเทคนิคให้กลายเป็นภาษาที่เข้าใจง่าย สามารถลดความวิตกกังวลด้านความปลอดภัยของเขื่อนให้กับผู้มีส่วนได้เสียเป็นอย่างมาก อันเป็นความตั้งใจของ กฟผ. ที่แสดงความโปร่งใสในการเปิดเผยข้อมูลให้สาธารณชนได้รับทราบอยู่ตลอดเวลา สร้างความอุ่นใจให้กับพี่น้องประชาชน ไม่ว่าจะมีข่าวแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ สถานการณ์น้ำหลาก ฯลฯ ซึ่งอาจจะส่งผลกระทบต่อความมั่นคงปลอดภัยของเขื่อน และชีวิตประชาชนโดยรอบเขื่อน ทุกคนสามารถตรวจสอบข้อมูลได้อย่างรวดเร็วทันใจด้วย Application Dam Safety (ระบบตรวจสุขภาพเขื่อน) ซึ่งสามารถดาวน์โหลดผ่าน App Store และ Play Store ได้ฟรี โดยใช้ Key Word สุขภาพเขื่อน หรือ Dam Safety